T.C. Kırklareli Üniversitesi
Sosyoloji Bölümü

Ders Planı ve Ders İçerikleri

Ortak Zorunlu Dersler:

OZD–101

Türk Dili I

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

Yazı dilinin ve yazılı iletişimin temel özellikleri, yazı dili ile sözlü dilin arasındaki temel farklar. Anlatım: yazılı ve sözlü anlatım; öznel anlatım, nesnel anlatım; paragraf; paragraf türleri (giriş-gelişme-sonuç paragrafları). Metnin tanımı ve metin türleri (bilgilendirici metinler, yazınsal metinler); metin olma koşulları (bağlaşıklık, tutarlılık, amaçlılık, kabul edilebilirlik, durumsallık, bilgisellik, metinler arası ilişkiler).

 

Kaynak

M. Baki Gökçe, Türk Dili 1 Türk Dili,Edebiyatı Kültürü,Halkbilimi Metinleri ve İncelemeleri; Kompozisyon Çalışmaları Uygulamaları, Beta Basım Yayım, İstanbul, 2007

 

OZD–102

Türk Dili II

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

Sözlü dilin ve sözlü iletişimin temel özellikleri. Sözlü anlatım; konuşma becerisinin temel özellikleri (doğal dili ve beden dilini kullanma); iyi bir konuşmanın temel ilkeleri; iyi bir konuşmacının temel özellikleri (vurgu, tonlama, duraklama; diksiyon vb.). Hazırlıksız ve hazırlıklı konuşma; hazırlıklı konuşmanın aşamaları(konunun seçimi ve sınırlandırılması; amaç, bakış açısı, ana ve yan düşüncelerin belirlenmesi, planlama, metni yazma; konuşmanın sunuluşu). Konuşma türleri:(karşılıklı konuşmalar, söyleşi, kendini tanıtma, soruları yanıtlama, yılbaşı, doğum, bayram v.b. önemli bir olayı kutlama, yol tarif etme, telefonla konuşma, iş isteme, biriyle görüşme/röportaj yapma, radyo ve televizyon konuşmaları, değişik kültür, sanat programlarına konuşmacı olarak katılma v.b.). Değişik konularda hazırlıksız konuşma yapma, konuşma örnekleri üzerinde çalışmalar ve sözlü anlatım uygulamaları, konuşmalardaki dil ve anlatım yanlışlarını düzeltme.

 

Kaynak

M. Baki Gökçe, Türk Dili 2 Türk Dili,Edebiyatı Kültürü,Halkbilimi Metinleri ve İncelemeleri; Kompozisyon Çalışmaları Uygulamaları, Beta Basım Yayım, İstanbul, 2007

 

OZD–103

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

Kavramlar, tanımlar, ders yöntemleri ve kaynakların tanımı, Sanayi Devrimi ve Fransız Devrimi, Osmanlı Devleti’nin Dağılışı (XIX. Yüzyıl), Tanzimat ve Islahat Fermanı, I. ve II. Meşrutiyet, Trablusgarp ve Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı, Mondros Ateşkes Antlaşması, Wilson İlkeleri, Paris Konferansı, M. Kemal’in Samsun’a Çıkışı ve Anadolu’daki Durum, Amasya Genelgesi, Ulusal Kongreler, Mebusan Meclisinin Açılışı, TBMM’nin Kuruluşu ve İç İsyanlar, Teşkilat-ı Esasi Kanunu, Düzenli Ordunun Kuruluşu, I. İnönü, II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz, Kurtuluş Savaşı sırasındaki antlaşmalar, Lozan Antlaşması, Saltanatın Kaldırılması.

Kaynak

Cemil Öztürk (ed.), İmparatorluktan Ulus Devlete Türk İnkılap Tarihi, Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara, 2010

 

OZD–104

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi II

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

Siyasi alanda yapılan devrimler, siyasi partiler ve çok partili siyasi hayata geçiş denemeleri, hukuk alanında yapılan devrimler, toplumsal yaşayışın düzenlenmesi, ekonomik alanda yapılan yenilikler. 1923-1938 Döneminde Türk dış politikası, Atatürk sonrası Türk dış politikası, Türk Devriminin İlkeleri: (Cumhuriyetçilik, Halkçılık, Laiklik, Devrimcilik, Devletçilik, Milliyetçilik). Bütünleyici ilkeler.

 

Kaynak

Cemil Öztürk (ed.), İmparatorluktan Ulus Devlete Türk İnkılap Tarihi, Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara, 2010

 

OZD–201

Yabancı Dil I

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

Yabancı dili hiç bilmeyen ya da çok az bildiği düşünülen öğrencilerin temel gramer bilgileri ile birlikte, okuduğu ve duyduğu cümleyi anlayabilme karşısındakine anlatabilme: iletişim kurabilme; günlük yaşamda sık kullanılan deyim ve kelimeleri kazandırmayı amaçlamaktadır.

Kaynak

Schrampfer Azar & Stacy A. Hagen, Basic English Grammar, Longman, London, 2006, 3rd Edition

 

OZD–202

Yabancı Dil II

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

OZD-201’deki yabancı dil müfredatı daha ileri bir seviyeye götürülerek devam edilecektir.

Kaynak

Schrampfer Azar & Stacy A. Hagen, Basic English Grammar, Longman, London, 2006, 3rd Edition


 

Zorunlu Dersler:

 

SOS–106

Sosyolojiye Giriş II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

SOS 105’teki kazanımlara ilaveten SOS-106 özellikle öğrencilerin toplumu ve toplumsal yapının önemini anlamada popüler kültürün verdiği akıl yürütmenin ötesinde bir düşünce tarzı edinmelerini ve çeşitli kaynaklardan sağlanan okumalar ve görsel materyaller sayesinde bireysel dünyalarını karşılaştırmalı bir bakış açısıyla ele almalarını sağlar.

Kaynak

Anthony Giddens , Sosyoloji, yayına haz.  Cemal Güzel, Kırmızı Yayınları, İstanbul, 2011, 6. Basım

Anthony Giddens (ed.), Sosyoloji Başlangıç Okumaları, çev. Günseli Aksoy, Say Yayınları, İstanbul, 2010

 

SOS–105

Sosyolojiye Giriş I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Sosyolojiye giriş dersi sosyal organizasyonlar, kültür, kişilik, sosyal kurumlar, sosyal değişim, kolektif davranış ve sosyalleşme, etkileşim, sosyal tabakalaşma, ırk ve etnik ilişkiler gibi sosyal süreçlere ait temel kavramlarda yeterli bir altyapı vermeyi ve sosyolojik bakış açısını kazandırmayı amaçlar. 

Kaynak

Anthony Giddens , Sosyoloji, yayına haz.  Cemal Güzel, Kırmızı Yayınları, İstanbul, 2011, 6. Basım

Anthony Giddens , Sosyoloji  Kısa Fakat Eleştirel Bir Giriş, çev.  Ülgen Yıldız Battal, Siyasal

Kitabevi, 2011

Joseph Fichter, Sosyoloji Nedir?, çev. Nilgün Çelebi, Anı Yayıncılık, 2009

SOS–107

Uygarlıklar Tarihi I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu derste uygarlık kategorisi eşliğinde insanlığın siyasal, ekonomik ve toplumsal gelişmesini tartışılarak, uygarlık kavramı vasıtasıyla toplumsal hayatın doğu ve batı coğrafyalarında kazandığı özellikleri tarihsel bir perspektifle incelenecektir.

Kaynak

Herodot (Herodotos). Herodot Tarihi. Remzi Kitabevi
Fernand Braudel. Uygarlıkların Grameri. İmge Kitabevi Yayınları
Gordon Childe. Tarihte Neler Oldu. Kırmızı Yayınları

 

SOS–108

Uygarlıklar Tarihi II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu derste uygarlık kategorisi eşliğinde insanlığın siyasal, ekonomik ve toplumsal gelişmesini tartışılarak, uygarlık kavramı vasıtasıyla toplumsal hayatın doğu ve batı coğrafyalarında kazandığı özellikleri tarihsel bir perspektifle incelenecektir.

Kaynak

Herodot (Herodotos). Herodot Tarihi. Remzi Kitabevi
Fernand Braudel. Uygarlıkların Grameri. İmge Kitabevi Yayınları
Gordon Childe. Tarihte Neler Oldu. Kırmızı Yayınları

 

 

SOS–109

Osmanlı’da Toplumsal Yapı

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Osmanlı Devleti'nin sosyal, ekonomik ve kurumsal yapısı, yüzyıllara ve önemli değişim noktalarına ayrılarak ayrı ayrı ele alınacaktır. Osmanlı Devleti tarihine yaklaşımlarda sergilenen temel görüşler ele alınacak ve bunlar tartışılacaktır.

Kaynak

Ekmeleddin  İhsanoğlu (Ed.). Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi. İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi

Halil İnalcık ve David Quartet (Ed.). Osmanlı İmparatorluğu'nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi.

Ömer Lütfi Barkan. Osmanlı Devleti'nin Sosyal ve Ekonomik Tarihi: Tedkikler (2 Cilt).

 

SOS–110

Türkiye'de Toplumsal Yapı

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders, on dokuzuncu yüzyılın başından itibaren modern Türkiye'nin siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel kökenlerini ve süreçlerini anlamaya çalışacaktır. Dünyadaki gelişmeler bağlamında Osmanlı modernleşmesinin bütün boyutları ele alınacak, Tanzimat ve Meşrutiyet tecrübeleri üzerinden Cumhuriyet tecrübesine uzanan yol değerlendirilecektir. Modern Türkiye'yi şekillendiren dinamiklerin ve faktörlerin tartışıldığı bu derste Osmanlı Türkiyesi ile Cumhuriyet Türkiyesi arasındaki süreklilikler ve kopuşlar ortaya konulacaktır. Dünyadaki gelişmelerin ışığında Türkiye'nin son elli-altmış yıllık tarihinin temel dinamikleri ve süreçleri değerlendirilecektir. Tek partili siyasi hayattan çok partili demokratik siyasi hayata, Soğuk Savaş’tan yeni küresel dünyaya Türkiye'de yaşanan değişimler ve bu değişimlerin sonuçları iç politikadan dış politikaya, sosyo-ekonomik yapılardan ideolojik akımlara kadar hemen her boyutuyla tartışılacaktır.

Kaynak

Kollektif. Tanzimat ve Meşrutiyet´in Birikimi: Modern Türkiye´de Siyasi Düşünce. İletişim Yayınları

Carter V. Findley. Modern Türkiye Tarihi (1789-2007). Timaş Yayınları.

 

SOS–111

Osmanlıca I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Osmanlıca dersinin amacı, matbu Osmanlıca metinleri okuyabilecek seviyede dil eğitimi vermektir. Böylece öğrenciler, Ziya Gökalp ve Mehmet İzzet gibi ilk sosyologlarımızın metinlerine doğrudan ulaşabilme becerisi kazanmış bunun yanında toplumsal yapımızın süreklilik ve kırılma noktalarını daha derinlemesine analiz edebilme yetkinliğine ulaşmış olurlar.

Kaynak

·         Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu I, 3F Yay., İstanbul 2006.

·         Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi, Ankara 2010.

·         Şemseddin Sami, Kâmûs-ı Türkî, Kapı Yay. İstanbul 2009.

·         Seçilmiş Osmanlıca Sosyoloji Metinleri

 

SOS–112

Osmanlıca II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

SOS-111’de ulaşılan Osmanlıca seviyesini ilerletmek için seçilmiş Osmanlıca sosyoloji metinleri okuması yapılır.

Kaynak

·         Seçilmiş Osmanlıca Sosyoloji Metinleri

·         Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu I, 3F Yay., İstanbul 2006.

·         Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi, Ankara 2010.

·         Şemseddin Sami, Kâmûs-ı Türkî, Kapı Yay. İstanbul 2009.

 

 

PSİ–113

Psikolojiye Giriş I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Psikolojinin çevrelediği geniş alana giren psikolojik gelişim, algı ve bilinç, öğrenme, bellek ve düşünme, kişilik duyum ve duygular, ruh sağlığı ve sosyal psikoloji gibi kategoriler bilimsel ve akademik bakış açısından ele alınacaktır. Ayrıca davranışın ve bilişsel süreçlerin bilimi olan psikolojinin temel terim, kavram ve konuları tanıtılacaktır.

Kaynak

Rod Plotnik, Psikolojiye Giriş, Kaknüs Yayınları, İstanbul, 2009.

Kemal Sayar, Mehmet Dinç, Psikolojiye Giriş, Dem Yayınları, İstanbul, 2009

Rita L. Atkinson ve Richard C. Atkinson. Psikolojiye Giriş. Arkadaş Yayınevi

 

PSİ–114

Psikolojiye Giriş II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Psikolojinin çevrelediği geniş alana giren psikolojik gelişim, algı ve bilinç, öğrenme, bellek ve düşünme, kişilik duyum ve duygular, ruh sağlığı ve sosyal psikoloji gibi kategoriler bilimsel ve akademik bakış açısından ele alınacaktır. Ayrıca davranışın ve bilişsel süreçlerin bilimi olan psikolojinin temel terim, kavram ve konuları tanıtılacaktır.

Kaynak

Rod Plotnik, Psikolojiye Giriş, Kaknüs Yayınları, İstanbul, 2009.

Kemal Sayar, Mehmet Dinç, Psikolojiye Giriş, Dem Yayınları, İstanbul, 2009

Rita L. Atkinson ve Richard C. Atkinson. Psikolojiye Giriş. Arkadaş Yayınevi

 

 

FEL–115

Felsefeye Giriş I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Felsefenin belli başlı alanlarının ve ana sorunlarının gözden geçirilmesini; felsefî bilginin ve objesinin özelliklerinin belirlenmesini; Varlık Felsefesi, Bilgi Felsefesi, Değer Felsefesi, Etik, İnsan Felsefesi ve Sanat Felsefesi sorunlarıyla ilgili bazı görüşlerin tartışılmasını; “Felsefe nedir?” sorusuna bazı cevap denemelerini, felsefî bilgiyi başka tür bilgiden ayıran özelliklerin kavratılmasını içermektedir.

Kaynak

T. Mengüşoğlu, Felsefeye Giriş, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1983

Ahmet Arslan, Felsefeye Giriş, Vadi, Ankara, 1984

 

FEL–116

Felsefeye Giriş II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Felsefenin alanı, özellikleri, terimleri ve kavramları; epistemoloji, ontoloji, estetik, bilim

felsefesi, etik, din felsefesi, devlet ve siyaset felsefesinin terim ve kavramlarını içermektedir. Bu çerçevede öğrencilere kendilerinden başlayarak içinde bulundukları dünyayı soyut biçimde kavramaları ve kavramsallaştırabilmeleri yeteneğinin kazandırılması hedeflenmektedir.

Kaynak

 Ahmet Cevizci. Felsefe Sözlüğü, Paradigma, İstanbul, 2003

 S.Hayri Bolay, Felsefi Doktrinler Sözlüğü, Akçağ, Ankara, 2005

Bedia Akarsu, Mantık Terimleri Sözlüğü, TDK, Ankara, 1995

 

SOS–203

Klasik Sosyal Teori I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders 19. yüzyıl'dan 20. yüzyıl başlarına kadar sosyolojinin entelektüel köklerini incelemeyi amaçlar. Klasik sosyolojik teorileri kendi felsefî ve tarihî bağlamları içinde ele alarak, bu teorilerin günümüzdeki toplumların analizindeki anlamlılığı ve mevcut sosyal düşünce matrisine katkıları üzerinde durur.

Kaynak

Stephen P. Turner, Sosyal Teori Ve Sosyoloji, Küre Yayınları, İstanbul, 2008.

Charles H. Powers, Jonathan H. Turner, Leonard Beeghley, Sosyolojik Teorinin Oluşumu, Sentez Yayınları, İstanbul, 2010.

R. Aron, Sosyolojik Düşüncenin Evreleri, Kırmızı Yayınları.

T. B. Bottomore ve R. Nisbet, Sosyolojik Çözümlemenin Tarihi /  2 Kitap, Kırmızı Yayınları.

 

SOS–204

Klasik Sosyal Teori II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Klasik teorilerin sağlam altyapısı üzerine inşa edilen bu ders, belli başlı teorik modeller, paradigmalar ve 20. yüzyıl sosyal düşüncesinin ana tartışma konuları üzerinde durarak çağdaş sosyal teorinin şimdiki durumunu incelemeyi amaçlar. Mikro-makro perspektiflerin sentezi ve fail-yapı entegrasyonu yoluyla, bu derste belirli post-klasik sosyal kuramcıların eserleri incelemeye alınır. Sembolik etkileşimcilik, fenomenoloji, eleştirel teori, Frankfurt Okulu, post-yapısalcılık ve postmodernizm gibi belli başlı ekolleri temsil eden düşünürler sistematik olarak analiz edilir.

Kaynak

Stephen P. Turner, Sosyal Teori Ve Sosyoloji, Küre Yayınları, İstanbul, 2008.

Charles H. Powers, Jonathan H. Turner, Leonard Beeghley, Sosyolojik Teorinin Oluşumu, Sentez Yayınları, İstanbul, 2010.

R. Aron, Sosyolojik Düşüncenin Evreleri, Kırmızı Yayınları.

T. B. Bottomore, Toplumbilim Sorunlarına ve Yazınına İlişkin Bir Kılavuz, Der Yayınları.

 

 

SOS–205

Sosyal Bilimlerde Yöntem ve Teknikler I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders sosyal bilimsel araştırmanın temel konuları ve metotları hakkında bilgi vermeyi amaçlar. Araştırma metot ve tekniklerinde niteliksel ve niceliksel yaklaşımlar, bilim felsefesi, bilimsel araştırma mantığı ve metodolojik gelenekler yoluyla veri analiz etme dâhil geniş bir alanı kapsayan bu ders, teori ve metot arasında somut bir ilişki anlayışını öğrenciye kazandırmayı amaçlar. SOS-205’te nicel araştırma yöntemleri ve teknikleri ele alınacaktır.

Kaynak

A. Hamdi İslamoğlu, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Beta Yayınevi.

Kolektif, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Alfa Basım Yayım Dağıtım.

E. Yıldırım, R. Altunışık, R. Coşkun ve S. Bayraktaroğlu, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı, Sakarya Kitabevi.

 

SOS–206

Sosyal Bilimlerde Yöntem ve Teknikler II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders sosyal bilimsel araştırmanın temel konuları ve metotları hakkında bilgi vermeyi amaçlar. Araştırma metot ve tekniklerinde niteliksel ve niceliksel yaklaşımlar, bilim felsefesi, bilimsel araştırma mantığı ve metodolojik gelenekler yoluyla veri analiz etme dâhil geniş bir alanı kapsayan bu ders, teori ve metot arasında somut bir ilişki anlayışını öğrenciye kazandırmayı amaçlar. SOS-206’de nitel araştırma yöntemleri ve teknikleri ele alınacaktır.

Kaynak

A. Hamdi İslamoğlu, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Beta Yayınevi.

Kolektif, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Alfa Basım Yayım Dağıtım.

A. Yıldırım, H. Şimşek, Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık.

 

 

FEL-207

Felsefe Tarihi I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu derste felsefenin ortaya çıkışı ve tarihsel seyri, farklı kültürel havzaların karşılaştırmalı bir biçimde incelenmesi yoluyla ele alınacaktır. Benzer bir biçimde felsefenin modern döneme kadar olan serüveni özellikle Batı ve İslam felsefe gelenekleri merkeze alınarak incelenecektir.

Kaynak

Ahmet Cevizci, Felsefe Tarihi Thales'ten Baudrillard'a, Say Yayınları, İstanbul, 2010

W.T. Jones,  Batı Felsefesi Tarihi, çev. Hakkı Hünler, Paradigma Yayınları, İstanbul, 2006

Macit Fahri, İslam Felsefesi Tarihi, çev. Kasım Turhan, Ayışığı Yayınları, İstanbul, 1998

Süleyman Hayri Bolay, Osmanlı Düşünce Hayatı, Akçağ Yayınları, 2011

 

FEL-208

Felsefe Tarihi II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Aydınlanma dönemi ve sonrası filozofların ve felsefe sistemlerinin incelenmesini amaçlayan ders modern felsefe tarihinin modern düşünce sistematiği ve modern toplumsal tahayyülleri ne derece etkilediğini göstermeyi hedeflemektedir. Felsefe tarihinin felsefe kabul edilmeyen düşünceler, kültürler, siyasi ideolojilerle vs. olan ilişki veya ilişkisizliği dersin temel problematiğini oluşturacaktır.

Kaynak

Christian Delacampagne, 20. Yüzyıl Felsefe Tarihi, çev. Devrim Çetinkasap, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul, 2010

Bedia Akarsu, Kant’tan Günümüze Felsefe Akımları, İnkılap Kitapevi, İstanbul, 1987

Ahmet Cevizci, Felsefe Tarihi Thales'ten Baudrillard'a, Say Yayınları, İstanbul, 2010

Henry Corbin, İbn Rüşd'den Günümüze İslam Felsefe Tarihi, çev. Abdullah Haksöz, İnsan Yayınları, İstanbul, 1997

Frank Thilly, Felsefenin Öyküsü, çev. İbrahim Şener, İzdüşüm, İstanbul, 2000

 

 

PSİ-209

Psikoloji Tarihi I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Ders, bir akademik disiplin olarak psikolojinin tarihindeki temel gelişmelere ve düşünsel evrime odaklanmaktadır. Bu derste, zihne ilişkin olarak düşünce tarihindeki teorilere, alanı etkileyen tarihsel ve sosyal olaylara, psikolojinin nasıl ve ne zaman bir bilim haline geldiğine, psikologların yaşam öykülerine ve “normal” kavramının psikolojiyi ne şekilde etkilediğine ve aynı zamanda psikolojiden nasıl etkilendiğine odaklanılacaktır.

Kaynak

Duane P. Schultz ve Sydney Ellen Schultz. Modern Psikoloji Tarihi. Kaknüs Yayınları.

Yılmaz Özakpınar. Psikoloji Tarihi. Ötüken Neşriyat .

 

PSİ-210

Psikoloji Tarihi II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Ders, bir akademik disiplin olarak psikolojinin tarihindeki temel gelişmelere ve düşünsel evrime odaklanmaktadır. Bu derste, zihne ilişkin olarak düşünce tarihindeki teorilere, alanı etkileyen tarihsel ve sosyal olaylara, psikolojinin nasıl ve ne zaman bir bilim haline geldiğine, psikologların yaşam öykülerine ve “normal” kavramının psikolojiyi ne şekilde etkilediğine ve aynı zamanda psikolojiden nasıl etkilendiğine odaklanılacaktır.

Kaynak

Duane P. Schultz ve Sydney Ellen Schultz. Modern Psikoloji Tarihi. Kaknüs Yayınları.

Yılmaz Özakpınar. Psikoloji Tarihi. Ötüken Neşriyat .

 

 

SOS-301

Çağdaş Sosyoloji Teorileri I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Önceki yüzyıldan devrolan sosyoloji mirasının ve 20. yüzyılda ortaya çıkan yeni akımların tanıtılmasının yanında, 20. yüzyılın tarihi ve toplumsal koşullarının günümüz sosyolojine etkisi konusu ele alınacaktır.

Kaynak

A. L. Coser. Sosyolojik Düşüncenin Ustaları: Tarihsel ve Toplumsal Bağlamlarında Fikirler. De Ki Basım Yayım.

R. Stones. Sosyolojik Düşüncede İz Bırakanlar. Bağlam Yayınları.

P. A. Sorokin. Çağdaş Sosyoloji Kuramları. T. C. Kültür Bakanlığı Yayınları.

 

 

SOS-302

Çağdaş Sosyoloji Teorileri II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Önceki yüzyıldan devrolan sosyoloji mirasının ve 20. yüzyılda ortaya çıkan yeni akımların tanıtılmasının yanında, 20. yüzyılın tarihi ve toplumsal koşullarının günümüz sosyolojine etkisi konusu ele alınacaktır.

Kaynak

A. L. Coser. Sosyolojik Düşüncenin Ustaları: Tarihsel ve Toplumsal Bağlamlarında Fikirler. De Ki Basım Yayım.

R. Stones. Sosyolojik Düşüncede İz Bırakanlar. Bağlam Yayınları.

P. A. Sorokin. Çağdaş Sosyoloji Kuramları. T. C. Kültür Bakanlığı Yayınları.

 

 

SOS-303

Siyaset Sosyolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Siyaset sosyolojisinde devlet ve sivil toplum arasındaki ilişki üzerinde durulur. Çeşitli siyaset ve iktidar teorileri tartışılarak bu ilişki, sürekli bir karşılıklı etkileme ve mücadele sahası olarak ele alınır. Müzakere edilen konular arasında sosyal grupların rolü ve elit çoğulculuğu, enstrümantalizm, yapısalcılık, realizm, korporatizm, çoğulculuk sonrası, yeni sosyal hareketler ve politik sosyoloji alanındaki ilgili eleştiriler yer alır.

Kaynak

Nur Vergin, Siyaset Sosyolojisi, Doğan Kitap, İstanbul, 2008.

Alexander Hicks, Mildred A. Schwartz, Siyaset Sosyolojisi, Phoenix Yayınları, Ankara, 2010.

 

SOS-304

Sosyal Tabakalaşma

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders kalıcı sosyal eşitsizliklerin biçimleri ve içerikleri üzerinde yoğunlaşır. Eğitim, aile geçmişi, toplumsal cinsiyet, sınıf, etnisite, işe alım şekilleri, sendika üyelikleri gibi özelliklerin hepsi tabakalaşma sistemlerinin ana hatlarını oluşturur.  Dersin temel konuları çeşitli tabakalaşma ve eşitsizlik teorileri ve bunların ideolojik içeriklerinin işlenmesi ve asimetrik sosyal pozisyonlarla bunları dolduran sosyal aktörlerin yapısının incelenmesidir.

Kaynak

Ç. Keyder, Türkiye’de Devlet ve Sınıflar, İletişim.

(Ed.) N. Erdoğan, Yoksulluk Halleri, İletişim Yayınları.

A. Buğra, Ç. Keyder, Yeni Yoksulluk ve Türkiye'nin Değişen Refah Rejimi, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı İçin Hazırlanan Proje Raporu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Yayınları.

(Ed.) A.H. Köse, F. Şenses, E. Yeldan, Küresel Düzen: Birikim, Devlet ve Sınıflar, İletişim.

 

PSİ-305

Sosyal Psikoloji

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders sosyal psikolojinin tanımı, araştırma alanları, insan davranışının sosyal ve kültürel boyutu, insanların değerleri, inançları, tutumları kuramlara odaklanmaktadır.  Bu derste, sosyal psikolojinin tanım(ları), yöntemi ve tarihsel gelişimi, tutumlar ve tutum değişimi, sosyal algı, sosyal biliş, çatışma ve saldırganlık konuları ele alınacaktır.

Kaynak

Floyd H. Allport. Sosyal Psikoloji. Yeryüzü Yayınevi.

Sibel Arkonaç. (1998). Sosyal Psikoloji. Alfa Yayınları.

G. LeBon, Kitleler Psikolojisi, Yağmur Kitabevi.

 

PSİ-306

Endüstri Psikolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu derste endüstri psikolojisinin tarihsel gelişimi ve araştırma yöntemleri, iş analizi, personel seçme ve yerleştirme süreçleri ve yöntemleri, ihtiyaç analizi ve eğitim, performans değerlendirmesi ve geribildirimi, motivasyon, liderlik, kurumsal ortamlarda grup içi ve gruplar arası süreçler, kurumsal yapılar ve değişim, iş doyumu, iş yerine zarar veren çalışan davranışları, olumlu çalışan tutumları, iş-aile dengesi ve çatışması ve iş yerinde stres ve başa çıkma yolları başlıkları ele alınacaktır.

Kaynak

N. Telman, P. Ünsal ve A. Adanalı. Endüstri Psikolojisi. Çantay Kitabevi.

 

 

FEL-307

Bilim Felsefesi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders bilim felsefesindeki ana konuların tarihsel bir analizini vermeyi amaçlamaktadır. Örnekler bilim tarihinden seçilecek ve böylece bilimin doğası üzerine öne sürülmüş fikirler açıklanacaktır. Ders ayrıca doğa ve sosyal bilimler arasındaki temel farklılıklara da değinecek, bunu yaparken doğa bilimlerinin objektifliğine karşı getirilmiş eleştirilere yer verecektir.

Kaynak

Ömer Demir, Bilim Felsefesi, Vadi Yayınları, Ankara, 1997.

Ian Craib, Ted Benton, Sosyal Bilim Felsefesi, Sentez Yayınları, İstanbul, 2008.

 

FEL-308

Estetik

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Estetik ve sanat felsefesinin kavramları, problemleri, sanat kuramları konularını içermektedir. Bu paralelde, sanat eseri, sanatçı, toplumsal veya bireysel zaman ve mekân arasındaki ilişkileri incelemektedir.

Kaynak

Irwin Edman, Sanat ve İnsan: Estetiğe Giriş, çev. Ç. T. Oğuzkan, İnkılap ve Aka, İstanbul, 1977

Marc Jimenez, Estetik Nedir?, çev. Aytekin Karaçoban, Doruk, İstanbul, 2007

 

SOS-401

Türkiye’de Sosyolojik Düşünce I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Türk sosyolojisinin yakın dönem Türk toplum düşüncesi üzerindeki etkilerini göz önünde bulundurarak sosyolojinin Türkiye’ye girişi, hazırlık dönemi ve doğuş koşulları, gelişmesi, değişen tema ve eğilimler, başlıca kuram ve modelleri Türk sosyolojisindeki isimler ve eserler üzerinden incelenecektir.

Kaynak

M. Çağatay Özdemir (Der.). Türkiye’de Sosyoloji: İsimler-Eserler. Phoenix Yayınevi.

H. Bayram Kaçmazoğlu. Türk sosyoloji tarihine giriş: Ön koşullar. Birey Yayıncılık.

 

SOS-402

Türkiye’de Sosyolojik Düşünce II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Türk sosyolojisinin yakın dönem Türk toplum düşüncesi üzerindeki etkilerini göz önünde bulundurarak sosyolojinin Türkiye’ye girişi, hazırlık dönemi ve doğuş koşulları, gelişmesi, değişen tema ve eğilimler, başlıca kuram ve modelleri Türk sosyolojisindeki isimler ve eserler üzerinden incelenecektir.

Kaynak

M. Çağatay Özdemir (Der.). Türkiye’de Sosyoloji: İsimler-Eserler. Phoenix Yayınevi.

H. Bayram Kaçmazoğlu. Türk sosyoloji tarihine giriş: Ön koşullar. Birey Yayıncılık.

 

 

SOS-403

Hukuk Sosyolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Hukuk sosyolojisinin amacı, hukuku bir sosyal kurum olarak incelemek, değişen normativitesini, uygulamadaki evrimini ve diğer sosyal süreçler ve kurumlarla etkileşimini karşılaştırmalı ve tarihsel olarak ele almaktır.

Kaynak

·         Cahit Can, Hukuk Sosyolojisinin Antropolojik Temelleri ve Genel Gelişim Çizgisi, Siyasal Kitabevi, Ankara, 2011.

·         Emile Durkheim, “Normal ile patolojik ayırımına (distinction) ilişkin kurallar” in Durkheim, Sosyolojik Metodun Kuralları, İstanbul, Sosyal Yayınlar, 1994 (İkinci basım), 89-123.

·         Ülker Gürkan, Hukuk Sosyolojisine Giriş, Siyasal Kitabevi, Ankara, 2005.

 

SOS-404

Din Sosyolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Din sosyolojisinin amacı din ile toplumun diğer kurumları arasındaki ilişkiyi ve insan davranışlarında dînî bilincin önemini incelemektir. İlk olarak, din sosyolojisi literatüründe klasik antropolojik ve psikolojik perspektiflerin incelenmesinin ardından, din ile dünya genelinde sosyal değişim arasındaki etkileşim, sekülerleşme tartışması, sivil din, yeni çağ hareketleri, köktendincilikler, popüler dindarlık, özel-kamusal ayrımı ve post-sekülarizm kavramı ele alınacaktır. Özellikle Türkiye ve Avrupa arasında, göç ve dinsel kimlik bazında kültürlerarası karşılaştırmalar dersin son kısmını oluşturacaktır. 

Kaynak

E. Durkheim, Dinsel Yaşamın İlk Biçimleri, Cem Yayınevi.

Derleme, Din Sosyolojisi, Vadi Yayınları.

Kolektif, Din Sosyolojisi Klasik ve Çağdaş Yaklaşımlar, Çizgi Kitabevi Yayınları.

P. L. Berger Kutsal Şemsiye Dinin Sosyolojik Teorisinin Ana Unsurları, Rağbet Yayınları.

P. L. Berger, B. Berger, H. Kellner, Modernleşme ve Bilinç, Pınar Yayınları.

 

SOS-405

Kent Sosyolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Kent sosyolojisindeki konular ve tartışmalar incelenecek; kentler, kentsel davranış kalıpları ve kentsel problem analizleri üzerinde durulacaktır. 

Kaynak

(derl.) B. Duru ve A. Alkan, 20. Yüzyıl Kenti, İmge Kitabevi.

M. Castelles, Kent, Sınıf, İktidar, Bilim ve Sanat Yayınları.

D. Harvey, Sosyal Adalet ve Şehir, Metis Yayınları.

D. Thorns, Kentlerin dönüşümü, Soyak Yayınları.

 

 

SOS-406

Aile Sosyolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders aile sosyolojisindeki işlevselcilik, feminizm, yeni sağ, yeni sol gibi zıt görüşler ve eleştirel perspektifler üzerinde durur. Aile yapıları bağlamında evlilik çeşitleri, cinsiyet rolleri, mülkiyet, statüler ve kimlikler incelenir. Aile sosyoloji dersi aile yapılarını ve süreçlerini etkileyen kültürel ve ekonomik faktörler, yaş, cinsiyet, aile içi iş bölümü, aşk, çiftleşme aşamaları, ebeveynlik, tek ebeveynlik, evlat edinme, besleme, erkek evlat/kız evlat rolleri, şiddet, evliliği bitiren boşanma ve ölüm gibi çok sayıda farklı konuları da içerir. Bu konular tarihsel ve kültürlerarası karşılaştırmalı bir şekilde ele alınır.

Kaynak

K. Canatan, E. Yıldırım, Aile Sosyolojisi, Açılım Kitap.

(yay. Haz.) T. Erder, Türkiye’de Ailenin Değişimi/Toplumbilimsel İncelemeler, Türk Sosyal Bilimler Derneği Yayını.

 


 

Seçmeli Dersler:

SOS-211

Antropoloji

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders uzak kültürlerle karşılaşmayı sağlayarak, dünya kültürleri hakkında zengin ve ilginç veriler sunarak antropoloji ve gündelik hayat arasında bağlantılar kurar (saç stilleri, yiyecek sembolizmi, uyku bozukluğu, doktor-hasta etkileşimi, ırkçılık, cinsiyet ayrımcılığı, jestlerin anlamları, akrabalık, ritüeller ve dil gibi). Ders sonunda öğrenciler, dünya kültürlerinin antropolojik kategorilerini öğrenerek hem onlar arasındaki çeşitliliği hem de kültürel evrenselleri tarif edebilecektir.

Kaynak

Marcel Mauss, Sosyoloji ve Antropoloji, Doğu Batı Yayınları, Ankara, 2011.

Thomas Hylland Eriksen, Finn Sivert Nielsen, Antropoloji Tarihi, İletişim Yayınları, İstanbul, 2010.

William A. Haviland, Herald E. L. Prins, Kültürel Antropoloji, Kaknüs Yayınları, İstanbul, 2008.

 

SOS-212

Eğitim ve Toplum

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders öğrencilere eğitim sosyolojisindeki teorik çerçeveler ve ana temalar konusunda genel bir bakış kazandırmak için tasarlanmıştır. Öğrenciler okullara, kolejlere ve üniversitelere sosyal kurumlar olarak bakma ve bunların modern toplumlardaki işlevlerini ve sosyal etkilerini –ve aynı zamanda eşitsizlik kavramı ve bireylerin hayat şanslarını– sorgulama imkânı bulacaktır. Ele alınacak konular arasında, sosyal sınıf, ırk/etnisite, ve cinsiyetle oluşan farklılıklar; eğitime yönelik araştırmalarda temel meseleler, problemler imkanlar ve okullaşmanın amaçları ve işlevleri yer alacaktır.

Kaynak

İ. Doğan, Eğitim Sosyolojisi, Nobel Yayın Dağıtım.

Mahmut Tezcan, Postmodern Ve Küresel Toplumda Eğitim, Anı Yayıncılık, Ankara, 2002.

İvan İllic, Okulsuz Toplum, Şule Yayınları, İstanbul, 2005.

 

SOS-213

İktisat Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

İktisat sosyolojisi dersi ekonomik faaliyetlerin sosyolojik incelemelerini sunmayı amaçlar. Ana hedef, ideoloji ve siyasetin bir alanı olarak ekonomi ve sosyal kurumlar arasındaki ilişkiyi anlamaktır. Bu bağlamda, ekonomik piyasanın sosyolojisi ve pazarların siyasal inşası, kapitalizmde bölgesel farklılıklar, devletin fonksiyonları, ekonomik elitler ve ağlar, şirket hiyerarşileri, post-fordizm ve esneklik önemli tartışma konuları olarak ele alınacaktır.

Kaynak

Sabri Orman, İktisat, Tarih ve Toplum, Küre Yayınları, İstanbul, 2001.

İbrahim Erol Kozalak, İnsan Toplum İktisat, Değişim Yayınları, İstanbul, 1999.

 

SOS-214

Osmanlıca Sosyoloji Metin Okumaları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste ilk sosyologlarımıza ait sosyoloji metinlerinin orijinal dilinde okunması hedeflenmektedir. Bunun yanında Osmanlı toplumsal yapısını analiz etmede müracaat edilecek kaynakların tanıtımı ve bunlardan örnek metinlerin okunması gerçekleştirilir. 

Kaynak

Ziya Gökalp, Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak, Yeni Mecmua, İstanbul, 1918

Hüseyin Rahmi Gürpınar, Sevda Peşinde, Kütüphane-i Askeri, İstanbul, 1912.

Ulûm-i İktisadiye ve İçtimaiye Mecmuası

İslam Mecmuası

 

 

SOS-215

Nüfus Bilim

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Nüfusta meydana gelen değişimin (örneğin ölüm, doğum, göç vs.) yapısını ve dağılımını gerekli istatistiksel metotlarla inceleyerek öğrencinin herhangi bir nüfus problemini modelleyip, amaca uygun istatistiksel sonuçları çıkarıp yorumlama becerisini kazanması hedeflenmektedir. Dersin içeriği, bu amaca uygun olarak, nüfus ve nüfus ile ilgili kavramların tanıtılması; nüfus teorileri, doğum, ölüm ve göç kavramlarının analizi; kentleşme ve nüfus hareketi ilişkisi; nüfus hareketlerinin sosyal refah kavramı temelinde değerlendirilmesi; nüfus hareketleri sonucu aile yapısındaki değişimler; Türkiye’deki nüfus yapısının, politikasının özellikleri ve bu özelliklerin farklı ülkelerle karşılaştırmalı olarak incelenmesi; nüfus planlaması kavramı; sosyolojinin nüfus politikası ve planlamasındaki rolü şeklinde düzenlenmiştir

Kaynak

Yüksel Kavak, 2050'ye Doğru Nüfusbilim Ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış, TÜSİAD, İstanbul, 2010

Şeref Hoşgör, 2050'ye Doğru Nüfusbilim Ve Yönetim: Eğitim, İşgücü, Sağlık Ve Sosyal Güvenlik Sistemleri, TÜSİAD, İstanbul, 2010

Türkiye nüfusu, 1923-1994: Demografik Yapısı Ve Gelişimi: 21. Yüzyıl Ortasına Kadar Projeksiyon, T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara, 1995

 

SOS-212

Bilgi, İletişim ve Toplum

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders sosyal yapılar ile bilgi ve bilgi üretimi arasındaki ilişkiyi ele alır. Aynı zamanda bunların tarihsel ve güncel bağlamında, ideolojiler ve sosyal yapılar arasındaki ilişkiyi de incelemeyi amaçlar. 

Kaynak

E. Maigret, Medya ve İletişim Sosyolojisi, İletişim Yayınevi.

Kolektif, Medya Profesyonellerinin ve Medyanın Aile Algısı, ASAGEM Yayınları.

B. Çaplı,  Televizyon ve Siyasal Sistem, İmge Kitabevi.

J. Keane, Medya ve Demokrasi, Ayrıntı Yayınları.

E. S. Herman, N. Chomsky, Medya Halka Nasıl Evet Dedirtir: Kitle İletişim Araçlarının Ekonomi Politiği, Minerva Yayınları.

N. Postman, Televizyon Öldüren Eğlence: Gösteri Çapında Kamusal Söylem, Ayrıntı Yayınları.

Korkut Tuna, Batılı Bilginin Eleştirisi Üzerine, İz Yayıncılık, İstanbul, 2011.

 

SOS-217

Türkiye’de Siyasi İdeolojiler I

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Cumhuriyet Türkiyesi’nin siyasî fikirleri ve ideolojik/kurumsal kanavası, Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde örülmüştür. “Yeni Türkiye”nin bütün akımlarının izleri, Osmanlı modernleşmesinin siyasal fikirlerinden, İslâm’da reform arayışından, Tanzimat ve II. Meşrutiyet’in tartışmalarından başlayarak sürülebilir. Yeni/Batılı düşünsel paradigma etkisini güçlü biçimde hissettirmiş, şevkli bir düşünsel ithalat gerçekleşmiş; geleneksel, modern-öncesi fikriyatı ihya etmeye dönük çabalar da bu paradigma değişikliğinden etkilenmeden yapamamıştır. Ünlü Batıcılık-İslâmcılık-Türkçülük ayrışması... “Devleti/dini kurtarma” motifi... Vatan, özgürlük, eşitlik, demokrasi, parlamento, yurttaşlık, meşruiyet, anayasa, devrim gibi modern politikanın temel kavramlarıyla hesaplaşmalar...  Bu dönemin yüklü gündeminin başlıkları olmasının yanı sıra bu dönemki dersin temel temalarını oluşturacak ve öğrencilere memleketimizdeki ideolojik süreklilikler ve kesintiler hakkında, güncel durumu da merkeze alarak bir formasyon kazandırılacaktır.

Kaynak

Şerif Mardin, Jön Türklerin Siyasi Fikirleri 1895- 1908, İletişim, İstanbul, 2003, 10. Basım

Mehmet Ö. Alkan (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 1: Tanzimat ve Meşrutiyet Birikimi, İletişim Yayınları, İstanbul, 2001

Uygur Kocabaş (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 3: Modernleşme ve Batıcılık, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002

Yasin Aktay (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 6: İslamcılık, İletişim Yayınları, İstanbul, 2004

 

SOS-218

Türkiye’de Siyasi İdeolojiler II

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste özellikle cumhuriyet sonrası dönem üzerine yoğunlaşılacaktır. Bu paralelde olmak üzere, “Batılılaşmak/Modernleşmek/Çağdaşlaşmak” kavramlarını değişik açılardan düşünsel/ideolojik bir değerlendirme çabası dönemin ruhunu yakalamada gözden kaçırılmaması gereken hususlardır. Bu hasretin çeşitli ifade ya da eleştiri biçimlerini dile getiren Batı-Batılı-Batıcı; Avrupa-Avrupalılaşma-Avrupalılaştırma; asrîlik-modernleşme-modernizasyon; muasırlaşma-çağdaşlaşma vs. jenerik, terim ve kavramlara ve ardında yatan semantik/semiyotik, siyasal/ideolojik anlamlara, bunlara yol açan tutum ve davranışlara, söylemlere; bunların toplumsal hayatımızın felsefeden siyasete, sanattan eğitime kadar hayatın her alanına etkisini biraz daha iyi kavrayabilir/kavramlaştırabilir miyiz sorusu ekseninde bu döneme hakim olan siyasi ideolojiler öğrencilere karşılaştırmalı bir perspektifte sunulacaktır.

Kaynak

Uygur Kocabaş (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 3: Modernleşme ve Batıcılık, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002

Yasin Aktay (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 6: İslamcılık, İletişim Yayınları, İstanbul, 2004

Tanıl Bora (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 4: Milliyetçilik, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002

Ahmet İnsel (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 2: Kemalizm, İletişim Yayınları, İstanbul, 2001

Murat Gültekingil (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 8: Sol, İletişim Yayınları, İstanbul, 2007

Ömer Laçiner (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 9: Dönemler ve Zihniyetler, İletişim Yayınları, İstanbul, 2009

 

SOS-309

Avrupa Toplumları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste Avrupa’nın sosyal yapısı tarihsel karşılaştırmalı bir perspektiften ele alınacaktır. Öğrenciler aile yapısı, emek ilişkileri ve pazar yapısı gibi sosyal yapının farklı boyutlarını analiz ederek Avrupa toplumları arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları gözden geçirecektir.

Kaynak

N. Davies, Avrupa Tarihi, İmge Kitabevi Yayınları.

S. J. Lee, Avrupa Tarihinden Kesitler 1789–1980, Dost Kitabevi Yayınları.

A. Pagden, Avrupa Fikri, Ayrıntı Yayınları.

Y. Koç, Avrupa İşçi Sınıfları, Epos Yayınları

G. Bock, Avrupa Tarihinde Kadınlar, Literatür Yayıncılık.

L. Benevolo, Avrupa Tarihinde Kentler, Literatür Yayıncılık

 

SOS-310

Edebiyat Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders, edebiyatın üretimini, okurlukla ilişkisini ve sosyal anlamlarının sosyolojik araştırmasını içerir. Başlıklardan bazıları, edebiyatın toplumu yansıtıp yansıtmadığı, edebiyatın kollektif kimliklerin oluşumundaki rolü ve bir toplumsal pratik olarak okuma olacaktır.  

Kaynak

Ahmet Hamdi Tanpınar, 19. Yüzyıl Edebiyat Tarihi, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2010.

Kolektif, Edebiyat Sosyolojisi, Hece Yayınları, İstanbul, 2006.

Kemal H. Karpat, Osmanlı’dan Günümüze Edebiyat ve Toplum, Timaş Yayınları, İstanbul, 2011.

 

SOS-311

İngilizce Sosyoloji Metin Okumaları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Dönem boyunca sunulan metinlerle, sosyolojinin temel kavramlarına hem aşinalık kazandırmak hem de bir değerlendirmeye tabi tutma becerisi kazandırmak istenmektedir. Bu dersin sonunda katılımcının, temel İngilizce metinlerden bilimsel seviyede yararlanabilecek duruma gelmesi amaçlanmaktadır.

Kaynak

Anthony Giddens ve Philip W. Sutton. Sociology: Introductory Readings. Polity Press.

 

SOS-312

Modernleşme Teorileri

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste kadim ve modern dünya ayrışması, modern dünyanın doğuşunun ekonomik, siyasi, sosyal ve zihinsel koşulları, modern  dünyanın gelişimi, modern ve modernite bağlantısı, değişik modernite deneyimleri ele alınacaktır.  Yine modernleşme ve batılılaşma kavramları tartışıldıktan sonra modernleşmenin eleştirildiği bağımlı gelişme, bağımlılık tezleri incelenecektir.

Kaynak

Fikret Başkaya. Kalkınma İktisadının Yükselişi ve Düşüşü. İmge Kitabevi

Eric Hobsbawm. Sanayi ve İmparatorluk. Dost Kitabevi.

Fahrettin Altun, Modernleşme Kuramı, Küre Yayınları, İstanbul, 2011.

 

SOS-313

Toplumsal Hareketler Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Toplumsal hareketlerin yapısı, değerleri ve ideolojileri, kaynak seferber etme ve yeni sosyal hareketler teorileri ışığında sosyolojik bir perspektiften incelenecektir. Yerel ve küresel toplumsal hareketler ve bunların kapasite inşası ve farkındalık oluşturma özellikleri kültürler arası karşılaştırma yöntemiyle ele alınacaktır. Özellikle insanların nasıl ve ne zaman sosyal değişim meydana getirme ya da buna direnme amacıyla bir arada hareket ettikleri sorusunun açıklanması hedeflenmektedir. Her hafta, siyahî sivil haklar, kadın hakları, eşcinsel hakları, barış ve çevreci hareketler gibi belli bir harekete ayrılacak ve bu hareketler hakkında detaylı ve güncel tartışmalar ele alınacaktır.

Kaynak

R. Appelbaum, Toplumsal Değişim Kuramları, Türkiye İş Bankası Yayınları.

A. Erkilet, Toplumsal Değişme Kuramları, Hece Yayınları.

 

SOS-314

Kültürel İncelemeler

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Kültürel İncemeler dersinde, özellikle örgütsel olarak uzun ömürlü ve dirençli kültür üretimi üzerine teorik ve ampirik çalışmaların sunulması hedeflenir. Derste, küçük grupların mikro-ölçekteki incelemelerinden kültürel değişimin karşılaştırmalı makro-sosyolojilerine kadar geniş bir konu yelpazesi ele alınır. Öğrenciler, kültür ve toplum arasındaki ilişkiyle beraber, kimlik politikaları ve eleştirileri üzerinde de yoğunlaşır.

Kaynak

Armand Mattelart, Erik Neveu, Kültürel İncelemelere Giriş, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2007.

Christopher Caudwell, Ölen Bir Kültür Üzerine İncelemeler, Metis Yayınları, İstanbul, 2002.

 

SOS-315

Nüfus Hareketleri

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Nüfus hareketleri,  toplumları yerel ve küresel seviyede dönüştürme kapasitesine sahiptir. Bu ders göçmenlerin ve sığınmacıların ulus-ötesi seyahatlerini inceler ve günümüzdeki uluslararası göçün farklı sebep, sonuç ve bağlamlarını anlamaya yardımcı olacak disiplinler arası bir perspektif kazandırır.

Kaynak

Kemal H. Karpat. Osmanlı Nüfusu, Timaş Yayınları, İstanbul, 2011

Kaya, A. (Ed.): Alan Çalışması Bulguları, in Türkiye’de İç Göçler Bütünleşme mi Geri Dönüş mü? İBU Yayınları.

Massimo Livi Bacci, Avrupa'da Nüfus Hareketleri, Literatür Yayıncılık, İstanbul, 2009.

 

SOS-316

Tarih ve Toplumsal Kuram

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders tarihsel sosyoloji disiplinindeki bilgi teorileri ve ontolojik varsayımlar üzerinde durur. Sosyolojik analizde tarihi materyallerin kullanımına geniş bir örnek sunarak, farklı toplumlardaki ampirik yönelimli çalışmaları kendi farklı tarihsellikleri içinde anlamaya katkıda bulunur.

Kaynak

Theda Skocpol, Tarihsel Sosyoloji, Tarih Vakfı yurt Yayınları, İstanbul, 2011.

Kollektif, Tarihsel Sosyoloji Stratejiler, Sorunsallar ve Paradigmalar, Tarih Vakfı yurt Yayınları, İstanbul, 2007.

E. Özdalga, Tarihsel Sosyoloji, Doğu Batı Yayınları.

 

SOS-317

Tüketim Toplumu

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders tüketim sosyolojisinin temel teorilerini inceleyecektir. Bu bağlamda tüketimin klasik teorilerine ve çağdaş teorilerine odaklanılacak; bu teoriler alış-veriş, moda, müzik gibi ilgi alanlarına uygulanacaktır. Öğrenciler bir ürün, servis veya yaşam-tarzı seçerek konularla bağlantı kuracaklardır.

Kaynak

T. Veblen, Aylak Sınıfın Teorisi, Babil Yayınları.

J. Baudrillard, Tüketim Toplumu, Ayrıntı Yayınları

G. Ritzer, Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek,  Ayrıntı Yayınları.

 

SOS-318

Askeri Sosyoloji

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste ilk olarak askeri sosyolojinin modern dönemle birlikte gelişen tarihsel kaynaklarını incelecektir. Daha sonra askeri sosyolojinin kurumlaşması ve hangi konulara ilgi duyduğu tartışılacak, son olarak da askeri sosyoloji literatürün gösterdiği özellikler incelenecektir.

Kaynak

U. Bröckling. Disiplin: Askeri İtaat Üretmenin Sosyolojisi ve Tarihi. Ayrıntı Yayınları

Adem Başpınar. Askeri Sosyoloji: Tarih ve Kaynaklar.

 

SOS-319

Türkiye’de Toplumsal Problemler

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Türkiye’de kurumsal ve toplumsal alanlarda; modernleşme, sanayileşme, göç, ideolojiler, yoksulluk, sosyal politikalar, iç-dış siyaset ve toplumun var olma biçimleri gibi olgular ve süreçler arasındaki ilişkiler tarihsel ve karşılaştırmalı bir metodoloji ile öğrencilere sunulacaktır. Dersin amacı farklı derslerde ayrıntılı olarak sunulan Türkiye üzerine olan değerlendirmeleri ortak bir zihni harita etrafında yorumlama becerisinin öğrenciler tarafından kazanılmasıdır.

Kaynak

Serap Özen Kapız, Turgay Özen (ed.) Avrupa Birliği Sürecinde Türkiye: Siyasal, Ekonomik ve Toplumsal Dönüşüm, Sorunlar, Tartışmalar, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2004

A. Halis Akder, Murat Güvenç, Yoksulluk Bölgesel Gelişme ve Kırsal Yoksulluk Kent Yoksulluğu Devlet Reformu, TESEV, İstanbul, 2000

Mustafa Gündüz, Türkiye’nin Toplumsal Sorunları, Anı Yayıncılık, Ankara, 2004

Ayşe Buğra, Çağlar Keyder (der.), Sosyal Politika Yazıları, İletişim Yayınları, İstanbul, 2006

Ayhan Kaya (der.), Türkiye'de İç Göçler Bütünleşme mi Geri Dönüş mü?

İstanbul, Diyarbakır, Mersin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2009

Şerif Mardin, Türkiye'de Toplum ve Siyaset Makaleler, İletişim Yayınları, İstanbul, 1995

 

SOS-320

Toplumsal Cinsiyet

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders toplumsal cinsiyeti sosyal hayatın önemli bir düzenleyici ilkesi olarak inceler. Özellikle, sosyal olarak toplumsal cinsiyet kimliklerinin nasıl oluşturulduğunu ve toplumsal cinsiyetin etnik köken, milliyetçilik, sosyal sınıf, cinsellik, yaş ve diğer kimlik ve sosyal eşitsizliklerle nasıl kesiştiğini inceler. Ayrıca, aile, eğitim sistemi, medya, politika, ekonomi ve dinin toplumsal cinsiyet kimlikleri ve eşitsizlik üzerine etkisini araştırır.

Kaynak

B. Caporal, Kemalizmde ve Kemalizm Sonrasında Türk Kadını, Türkiye İş Bankası Yayınları.

B. E. Oder, H. Durudoğan, F. Gökşen, D. Yükseker, Türkiye'de Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları, Koç Üniversitesi Yayınları.

(der). A. İlyasoğlu, Yerli Bir Feminizmin Olanakları, Sel Yayınları.

 

SOS-321

Güneydoğu Avrupa Toplumları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste Güneydoğu Avrupa’nın sosyal yapısı tarihsel karşılaştırmalı bir perspektiften ele alınacaktır. Öğrenciler bu toplumların tarihi, aile yapısı, emek ilişkileri ve pazar yapısı gibi sosyal yapının farklı boyutları hakkında bilgi sahibi olacaktır.

Kaynak

B. Jelavic, Balkan Tarihi 1–2, Küre Yayınları

H. Y. Ağanoğlu, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Balkanlar'ın Makus Talihi Göç, Kum Saati Yayıncılık.

H. W. Lowry, Osmanlı Döneminde Balkanların Şekillenmesi 1350–1550, Bahçeşehir Üniversitesi Yayınları.

B. Jenernik, Vahşi Avrupa Batı'da Balkan İmajı, Küre Yayınları

I. C. Schick, A. Buturovic, Osmanlı Döneminde Balkan Kadınları, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

 

SOS-407

Eleştirel Teori

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Eleştirel teori ve geleneksel teori, eleştirel teorinin felsefi temelleri, eleştirel teorinin bilim ve Aydınlanma eleştirisi, eleştirel teorinin burjuva bireyi eleştirisi, eleştirel teori ve kültür endüstrisi, eleştirel teori, ekonomik ilişkiler ve kapitalist toplum, yüksek sanat ve popüler kültür gibi temek konular bu derste ele alınacaktır. İnsan ve toplum bilimlerinde gerçekleştirilen araştırmalarda ‘eleştirel kuram’ kavramıyla sıklıkla karşılaşılmaktadır. Kavram, ilk olarak, 20. yüzyıl Batı Marksizmi tartışmalarında önemli bir yere sahip olan Frankfurt Okulu düşünürleri tarafından dile getirilmiştir. Bu çerçevede, ders Frankfurt Okulu çevresinin eserlerini felsefi, bilimsel, kültürel ve estetik problemler ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır.

Kaynak

Besim F. Dellaloğlu, Frankfurt Okulu'nda Sanat ve Toplum, Say Yayınları, İstanbul, 2007

Stuart Sim, Eleştirel Teori, çev. Akın Emre Pilgir,  Emrah Arıcılar, NTV Yayınları, İstanbul, 2010.

Raymond Geuss, Eleştirel Teori, çev. Ferda Keskin, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2002

Levent Köker, İki Farklı Siyaset & Bilgi Teorisi-Siyaset Bilimi İlişkileri Açısından Pozitivizm ve Eleştirel Teori, Dipnot Yayınları, İstanbul, 2009

 

SOS-408

Geçmişten Günümüze Vatandaşlık

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Ülkemizde, özellikle, cumhuriyetin ilk yıllarında genel bir kabul veya ideolojik bir duruş olarak kulluktan veya tebaadan vatandaşlığa geçildiği vurgusu sıklıkla yapılmıştır. Diğer yandan vatandaşlık olgusunun tarihsel serencam içinde modern ulus devletin ortaya çıkışı ile yakından alakalı olduğu bilinmektedir. Benzer bir biçimde ulus devlet olgusu da kapitalist sistemin gereksinimleri sonucu hayatiyet bulabilmiş veya daha az iddialı bir tabirle ulus devlet ve kapitalizm koşut olarak ortaya çıkmış sistemlerdir. Bu paralelde gerek ülkemiz tarihi, gerekse modernliğin genel tarihi içerisinde ulus devlet, kapitalizm ve vatandaşlık arasındaki ilişkiler; gündelik hayat, sivil toplum, özel alan, kamusal alan, siyasi katılım, ulusal kimlik vb. tartışma konuları etrafında olmak üzere bu dersin temel temasını oluşturacaktır.

Kaynak

Rona Abay, Vatandaşlık Hukuku, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2006

Şerif Esendemir, Türkiye’de ve Dünyada Vatandaşlık: Eski Sorular, Yeni Arayışlar, Birleşik Yayınevi, İstanbul, 2008

 

SOS-409

Gençlik Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Gençlik tanımları; gençlik kavramının tarihsel süreç ve kültür yapıları içinde karşılaştırılması; çağdaş toplumda gençlik; gençlikle ilgili sosyolojik kuramlar; Türkiye’de ve Batı ülkelerinde gençlik sorunları. Dersin sonunda öğrencilerin gençlik kültürünü sosyolojik olarak analiz edebilmesi ve açıklayabilmesi amaçlanmaktadır.

Kaynak

Mahmut Tezcan, Gençlik Sosyolojisi Yazıları, Gündoğan, Ankara, 1991

Mahmut Tezcani Gençlik Sosyolojisi ve Antropolojisi Araştırmaları, AÜEBFY, Ankara, 1997

Demet Lüküslü, Türkiye'de Gençlik Miti & 1980 Sonrası Türkiye Gençliği, İletişim Yayınları, İstanbul, 2009

 

SOS-410

Gündelik Hayat Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Farklı sosyoloji kuramcıları tarafından gündelik hayatın yorumlanması üzerine yazılan klasik ve güncel metinlerin inceleneceği bu derste, gündelik hayatın toplumsal organizasyonunun farklı boyutları üzerinde durulması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede derste şu konuların incelenmesi düşünülmektedir. Gündelik hayata sosyolojik yaklaşımlar(Rasyonel Seçim Teorisi, Sembolik Etkileşimcilik, Dramaturgi, Fenomenolojik Sosyoloji, Etnometodoloji, Yapılaşma Teorisi, Feminist Teori) aracılığıyla teorik bir çerçeve çizildikten sonra, gündelik hayatın farklı alanlarının yüz yüze karşılaşmalar ve bu karşılaşmaların yapılanması ve yeniden-üretiminin analizi.

Kaynak

Paul Ginsborg, Gündelik Hayat Politikaları, çev. Muhsin Önal Mengüşoğlu , Açılım Kitab, İstanbul, 2010

Necdet Subaşı, Gündelik Hayat ve Dinsellik, İZ Yayıncılık, İstanbul, 2005

Deniz Kandiyoti, Ayşe Saktanber (ed.), Kültür Fragmanları Türkiye'de Gündelik Hayat, Metis Yayınları, İstanbul, 2003

Henri Lefebvre, Modern Dünyada Gündelik Hayat, çev. Işın Gürbüz, Metis Yayınları, İstanbul, 2011

M. De Certeau, Gündelik Hayatın Keşfi 1–2, Dost Kitabevi Yayınları.

 

SOS-411

İş ve Örgüt Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

İş ve meslek, kişisel alanı aşan sosyal etkilere sahiptir ve diğer sosyal kurumlarla, sosyal yapılarla ve sosyal süreçlerle, özellikle sosyal eşitsizlikle iç içedir. Bu ders, öğrencilerin işin ne olduğu, mesleğin ne olduğu ve mesleklerin cinsiyetlere uygunluğu gibi konularda yerleşik düşüncelere meydan okuyabilecekleri bir öğretme ve öğrenme ortamı sunar. Sanayi toplumlarının gelişimi, farklı sanayileşme stratejileri, Taylorizm, üretim sistemleri hakkındaki teoriler, emek piyasaları, işin gayrı resmî şekilleri, kadınların çalışması, sendikalar ve sanayi sonrası toplumda endüstriyel çelişki ile işin dönüşümü bu dersin ana başlıklarıdır. 

Kaynak

R. Sennett, Yeni Kapitalizmin Kültürü, Ayrıntı Yayınları.

R. Sennett, Zanaatkar, Ayrıntı Yayınları.

R. Sennett, Karakter Aşınması (Yeni Kapitalizmde İşin Kişilik Üzerindeki Etkileri), Ayrıntı Yayınları.

 

SOS-412

Kentleşme ve Kentsel Sorunlar

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders karmaşık ve çok boyutlu kentleşme sürecini ele almayı amaçlamaktadır. Geniş kapsamlı bir metodolojik yaklaşım yürüterek kentleşmeye daha disiplinlerarası bir bakış kazandıracaktır. Ders kapsamında, kentleşmenin sosyal sonuçları, ekonomik faydaları ve sınırlarıyla beraber, kent planlaması ve idaresi de ele alınacaktır.

Kaynak

R. Keleş, Kentleşme Politikası, İmge Yayınları.

M. Davis, Gecekondu Gezegeni, Metis Yayınları. 

(der.) Ö. Uğurlu, N. Ş. Pınarcıoğlu, A. Kanbak ve M. Şiriner, Türkiye Perspektifinden Kent Sosyolojisi Çalışmaları, Örgün Yayınevi.

 

SOS-413

Kimlik Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Kim olduğumuz veya olabileceğimiz, kime benzediğimiz veya benzemediğimiz günümüz sosyal konularının önemlice bir kısmını oluşturmaktadır. Otantiklik, farklılık, bireysel tercihler ve toplum gibi konular ana eksende olmak üzere kimlik oluşturma bir yandan politik arenadan, gündelik hayata kadar her türlü toplumsal müdahaleye açıkken bir yandan da modern dünya herkese özgün tecrübeler ve kimlikler vaat etmektedir. Bu açıdan ders sosyolojik bir bakış açısıyla kimliğin sosyal ilişkilerden neşet edip etmediğini ele alırken kimliğin toplumsal mı, bireysel mi olduğu soruları üzerinde duracaktır.

Kaynak

Anthony Giddens, Modernite Ve Bireysel-Kimlik: Geç Modern Çağda Benlik Ve Toplum, çev.  Ümit Tatlıcan, Say Yayınları, İstanbul, 2010

David Morley, Kevin Robins, Kimlik Mekanları, çev. Emrehan Zeybekoğlu, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2011, 2. Basım

 

SOS-414

Maduniyet Çalışmaları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

İktidar ilişkilerinden dışlandığı, bu ilişkilerde bir pozisyon elde edecek maddi ve kültürel araçlara sahip olamadığı için sadece güncel politik ve entelektüel arenada görünmez kılınmayıp, geçmişe doğru uzatılan anlatılar içinde de yok sayılan, varlıksızlaştırılan “alttakilerin,” “dışlanmışların,” tarihi ve hali hazırdaki durumları sosyolojik bir perspektifle ele alınacak. Bu açıdan da öğrencilere entelektüel ve bilgi bilimsel olarak görünür kılınan, konuşulanlar kadar konuşulmayanların da dünyadaki mevcudiyetimizi etkilediği sosyolojik bir perspektifle gösterilmeye çalışılacaktır.

Kaynak

Touraj Atabaki, Devlet ve Maduniyet: Türkiye ve İran'da Modernleşme, Toplum ve Devlet, çev. Serhan Afacan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2010

Asef Bayat, Ortadoğu'da Maduniyet Toplumsal Hareketler ve Siyaset, çev. Özgür Gökmen, Seçil Deren, İletişim Yayınevi, 2006

 

SOS-415

Mantık I (Mantık Grubu)

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Mantık nedir? Mantık felsefesi nedir? Akıl yürütme nedir? Akıl yürütme çeşitleri nelerdir? Gibi konuları içermektedir. Bu çerçevede düşüncenin tutarlı bir biçimde nasıl dile getirilip, savunulabileceği ile ilgili bir bilinç ve bilgi düzeyinin kazandırılması hedeflenmektedir.

Kaynak

Necati Öner, Klasik Mantık, Bilim Yayınları, Ankara, 1996

Kadir Çüçen, Klasik Mantık, Asa Kitabevi, Bursa 2004

 

SOS-416

Mantık II (Mantık Grubu)

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Önerme, tanımı ve çeşitleri nelerdir. Kıyas nedir, çeşitleri nelerdir? Gibi konuları içermektedir. Mantık I dersinin bir devamı olarak, düşüncenin tutarlı bir biçimde nasıl dile getirilip, savunulabileceği ile ilgili bir bilinç ve bilgi düzeyinin kazandırılması hedeflenmektedir.

Kaynak

Necati Öner, Klasik Mantık, Bilim Yayınları, Ankara, 1996

Kadir Çüçen, Klasik Mantık, Asa Kitabevi, Bursa 2004

 

SOS-417

Post-Kolonyal Teori

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Önemli post-kolonyal düşünürlerin (Spivak, Bhabha, Chatterjee, J. Clifford, R. Young gibi) eserleri ve Edward Said’in Oryantalizm’inin (olumlu ve olumsuz eleştirileri dahil) mirası ışığında, maduniyetin (subalterity) sosyal ve kültürel sesleri sunulacaktır. Ancak dersin esas ilgisi küreselleşme ve postkolonyalizm söylemleri arasında daha az vurgulanan karmaşık ilişkiler, zıtlaşma ve kopmalar üzerinde yoğunlaşacaktır. 

Kaynak

Partha Chatterjee, Ulus ve Parçaları Kolonyal ve Post-Kolonyal Tarihler, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002.

R. Young, Beyaz Mitolojiler Tarih Yazımı ve Batı, Bağlam Yayınları

 

SOS-418

Post-Modernlik Tartışmaları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders, post-modern teoriler ve metinlerde günümüz toplumunun nasıl sorunsallaştırıldığının üzerinde durmanın yanında bizzat post-modern söylem üzerine yürütülen tartışmaları da ele almayı hedefler.

Kaynak

Zygmunt Bauman, Postmodernlik ve Hoşnutsuzluklar, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2000.

David Harvey, Postmodernliğin Durumu, Metis Yayınları, İstanbul, 2010.

J. Goody, Kapitalizm ve Modernlik, Küre Yayınları.

 

SOS-419

Sağlık Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Sağlık sosyolojisi, bir bütün olarak tıp sahasını inceleyen sosyolojik kavramlar ve metotlar hakkında genel bir bilgi vermeyi amaçlar. Halk sağlığı meselelerinden sağlık kurumlarının yapısına ve hastalığın sosyal etkilerine kadar çok geniş bir alanı kapsayan bu derste, öğrenciler bu temel meseleler arasındaki iktidar ilişkilerini analitik olarak kavrama becerileri edinirler.

Kaynak

Zafer Cirhinlioğlu, Sağlık Sosyolojisi, Nobel Basım Dağıtım, Ankara, 2010.

L. Panitch, C. Leys, Kapitalizmde Sağlık, Yordam Kitap.

Y. Çelik, Sağlık Ekonomisi, Siyasal Kitabevi.

 

SOS-420

Sanal ile Gerçek Arasında Bilgi Toplumu

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Dünya toplumu tarihsel olarak sınıflandırdığında İlkel Toplum, Tarım Toplumu, Sanayi Toplumu ve Sanayi Ötesi Toplum olarak gruplara ayrılabilmektedir. Toplumlar her devirden diğerine büyük toplumsal değişimlerle geçiş yapmışlardır. Her devrin kendine özgü özellikleri vardır. Sanayi toplumu modern fabrikalarda fiziksel emek sonucu üretilen ürünlere odaklanmışken, sanayi ötesi toplumu bilgisayar ve diğer teknolojik ürünlerde zihinsel emek sonucu üretilen daha çok soyut ürünlere odaklanmıştır. Büyük fabrikaların yerini ceplerimize sığacak kadar küçülen çok hızlı bilgisayarların, fiziksel gücün yerini zihinsel düşünmenin ve metal yığını görünümündeki sanayi ürünlerinin yerini yazılımla donatılmış akıllı teknoloji ürünlerinin aldığı, içinde bulunduğumuz, toplumsal evreye bilişim toplumu da denilmektedir. Bu paralelde de derste, içinde bulunduğumuz, bir yandan maruz kaldığımız ancak bir yandan da kurulmasına iştirak ettiğimiz bilgi toplumuna teorik ve pratik boyutlarıyla içerden ve sosyolojik bir bakış geliştirilecektir.

Kaynak

Manuel Castells, Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür 3. Cilt, çev. Ebru Kılıç, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2011

Manuel Castells, Kimliğin Gücü Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür 2. Cilt, çev. Ebru Kılıç, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2011

Manuel Castells,  Ağ Toplumunun Yükselişi Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür 1. Cilt, çev. Ebru Kılıç, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2011

 

 

SOS-421

Şarkiyatçılık

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Sosyal bilimlere geniş açılımlar kazandıran oryantalizm ve oryantalizmin zihni, siyasi, iktisadi, kültürel, mimari ve sanat boyutu işlenecektir.

Kaynak

Edward W. Said, Şarkiyatçılık Batı'nın Şark Anlayışları, Metis Yayınları, İstanbul, 2006.

Jale Parla, Efendilik, Şarkiyatçılık, Kölelik, İletişim Yayınları, İstanbul, 1985.

Kolektif, Uluslararası Edward Said Sempozyumu, İBB Kültür ve Sosyal İşler Dairesi.

 

SOS-422

Sosyolojik Sinema Okumaları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders uzun metrajlı filmleri, belgeselleri ve yarı-belgeselleri inceleyerek sosyolojik kavramları, fenomenleri ve önemli sosyal konuları aydınlatacaktır. Ders ve seminerlerin yanı sıra, filmlerden bölümler ve haftalık filmler bu dersin içeriğini oluşturacaktır.

Kaynak

P. Wollen, Sinemada Göstergeler ve Anlam, Metis Yayınları

Sadık Yalsızuçanlar, Rüya Sineması, Kapı Yayınları, İstanbul, 2007.

M. Ryan, D. Kellner, Politik Kamera, Ayrıntı Yayınları.

R. Şentürk, Postmodern Kaos ve Sinema, Avrupa Yakası Yayınları.

 

SOS-423

Suç ve Sapma Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Suç ve sapma olgularının sosyolojik olarak araştırılmasına giriş niteliğindedir. Ders, suç ve sapma üzerine geliştirilmiş ve yaygın olarak kullanılan sosyolojik kuramları, günümüz toplumlarında sapma üzerine yapılan araştırmaları ve kriminal şiddet, yasadışı uyuşturucular, ruh ve sinir hastalıkları gibi tanımların konması, uygulanması ve ihlali ile ilgili konuları inceler.

Kaynak

Emile Durkheim, İntihar, Cem Yayınevi, İstanbul, 2011.

Cahit Can, Toplumsal İnsanın Evrensel Doğası ve Cinsel Suçlar, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2002.

Timur Demirbaş, Kriminoloji, Seçkin Yayınları, Ankara, 2001, s.125 vd.

 

SOS-424

Türkiye’de Ordu ve Siyaset

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste öncelikle sivil-asker ilişkilerine dair yaygın kuramlar ele alınacaktır. Sonrasında ise Türkiye’de tarihsel olarak sivil-asker ilişkilerinin gelişimi incelenecek ve Türk ordunun siyasete dolaylı ve doğrudan müdahaleleri kuramsal bir çerçeveye oturtulmaya çalışılacaktır. 

Kaynak

Samuel P. Huntington. Asker ve Devlet / Sivil - Asker İlişkilerinin Kuram ve Siyasası. Salyangoz Yayınları.

Levent Ünsaldı. Türkiye'de Asker ve Siyaset. Kitap Yayınevi.

 

SOS-425

Ulus Devlet, Küreselleşme, Yerelleşme

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders öğrencileri küreselleşme sürecinin ekonomik, siyasi ve kültürel boyutları ile tanıştırır. Küreselleşme ve sosyal değişim teorileri, küreselleşmenin sebepleri ve sürükleyicileri, küreselleşme yanlıları, şüpheciler ve dönüşümcüler, küreselleşmenin çağdaş yaşamdaki ana etkileri, küresel şehirler, eşitsiz gelişme, bölgeselleşme, kürenin güneyindeki alt sektörler, yeni milliyetçilik tartışmaları, dolaşıma giren kültürler ve küreselleşme teorilerini Türkiye’deki sosyal değişimlere uygulama, dersin belli başlı konuları arasında yer alır.

Kaynak

Hamit Emrah Beriş, Küreselleşme Çağında Egemenlik, Lotus Yayınları, Ankara, 2006.

Ahmet İçduygu, E. Fuat Keyman, Küreselleşme, Avrupalılaşma ve Türkiye´de Vatandaşlık, İstanbul Bilgi Üniv. Yayınları, İstanbul, 2009.

Ali Yaşar Sarıbay, E. Fuat Keyman, Küreselleşme Sivil Toplum ve İslam, Vadi Yayınları, Ankara.

 

SOS-426

Ulus, Etnisite ve İktidar

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu dersi alan öğrenciler milliyetçiliğin farklı teorik tanımlarını öğrenecekler ve farklı toplumsal durumlarda milliyetçiliğin nasıl biçimler aldığını göreceklerdir. Milliyetçiliğin diğer toplumsal kavramlarla (dil, din, cinsiyet, sınıf, politik düzenleme ve küreselleşme) nasıl ilişkiye girdiğini öğrenecek ve milliyetçilik içindeki ana tartışmaları öğreneceklerdir.

Kaynak

Anthony Giddens, Ulus Devlet ve Şiddet, Kalkedon Yayıncılık, İstanbul, 2008.

Ümit Özkırımlı, Milliyetçilik Üzerine Güncel Tartışmalar, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2010.

Thomas Hylland Eriksen, Etnisite ve Milliyetçiliki, Avesta Yayınları, İstanbul, 2004.

 

SOS-427

Yoksulluk ve Sosyal Politika

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste sosyolojinin temel ilgi alanlarından biri olan yoksulluk ve yoksullukla ilişkili kavramlar ele alınacaktır. Bu çerçevede mutlak yoksulluk, göreli yoksulluk gibi yoksulluk tanımlamalarının yanı sıra yoksulluk kültürü gibi sosyolojik tanımlamalar da ayrıntılı bir biçimde işlenecektir. Ayrıca yoksulluğun sebepleri ve sonuçları üzerinde durularak devletin ve sivil toplumun yoksulluğun azaltılmasına yönelik politikaları değerlendirilecektir.

Kaynak

(Ed.) N. Erdoğan, Yoksulluk Halleri, İletişim Yayınları.

A. Buğra, Ç. Keyder, Yeni Yoksulluk ve Türkiye'nin Değişen Refah Rejimi, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı İçin Hazırlanan Proje Raporu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Yayınları.

O. Işık, M. Pınarcıoğlu, Nöbetleşe Yoksulluk, İletişim Yayınları.

 

 

Ortak Zorunlu Dersler:

OZD–101

Türk Dili I

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

Yazı dilinin ve yazılı iletişimin temel özellikleri, yazı dili ile sözlü dilin arasındaki temel farklar. Anlatım: yazılı ve sözlü anlatım; öznel anlatım, nesnel anlatım; paragraf; paragraf türleri (giriş-gelişme-sonuç paragrafları). Metnin tanımı ve metin türleri (bilgilendirici metinler, yazınsal metinler); metin olma koşulları (bağlaşıklık, tutarlılık, amaçlılık, kabul edilebilirlik, durumsallık, bilgisellik, metinler arası ilişkiler).

 

Kaynak

M. Baki Gökçe, Türk Dili 1 Türk Dili,Edebiyatı Kültürü,Halkbilimi Metinleri ve İncelemeleri; Kompozisyon Çalışmaları Uygulamaları, Beta Basım Yayım, İstanbul, 2007

 

OZD–102

Türk Dili II

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

Sözlü dilin ve sözlü iletişimin temel özellikleri. Sözlü anlatım; konuşma becerisinin temel özellikleri (doğal dili ve beden dilini kullanma); iyi bir konuşmanın temel ilkeleri; iyi bir konuşmacının temel özellikleri (vurgu, tonlama, duraklama; diksiyon vb.). Hazırlıksız ve hazırlıklı konuşma; hazırlıklı konuşmanın aşamaları(konunun seçimi ve sınırlandırılması; amaç, bakış açısı, ana ve yan düşüncelerin belirlenmesi, planlama, metni yazma; konuşmanın sunuluşu). Konuşma türleri:(karşılıklı konuşmalar, söyleşi, kendini tanıtma, soruları yanıtlama, yılbaşı, doğum, bayram v.b. önemli bir olayı kutlama, yol tarif etme, telefonla konuşma, iş isteme, biriyle görüşme/röportaj yapma, radyo ve televizyon konuşmaları, değişik kültür, sanat programlarına konuşmacı olarak katılma v.b.). Değişik konularda hazırlıksız konuşma yapma, konuşma örnekleri üzerinde çalışmalar ve sözlü anlatım uygulamaları, konuşmalardaki dil ve anlatım yanlışlarını düzeltme.

 

Kaynak

M. Baki Gökçe, Türk Dili 2 Türk Dili,Edebiyatı Kültürü,Halkbilimi Metinleri ve İncelemeleri; Kompozisyon Çalışmaları Uygulamaları, Beta Basım Yayım, İstanbul, 2007

 

OZD–103

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

Kavramlar, tanımlar, ders yöntemleri ve kaynakların tanımı, Sanayi Devrimi ve Fransız Devrimi, Osmanlı Devleti’nin Dağılışı (XIX. Yüzyıl), Tanzimat ve Islahat Fermanı, I. ve II. Meşrutiyet, Trablusgarp ve Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı, Mondros Ateşkes Antlaşması, Wilson İlkeleri, Paris Konferansı, M. Kemal’in Samsun’a Çıkışı ve Anadolu’daki Durum, Amasya Genelgesi, Ulusal Kongreler, Mebusan Meclisinin Açılışı, TBMM’nin Kuruluşu ve İç İsyanlar, Teşkilat-ı Esasi Kanunu, Düzenli Ordunun Kuruluşu, I. İnönü, II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz, Kurtuluş Savaşı sırasındaki antlaşmalar, Lozan Antlaşması, Saltanatın Kaldırılması.

Kaynak

Cemil Öztürk (ed.), İmparatorluktan Ulus Devlete Türk İnkılap Tarihi, Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara, 2010

 

OZD–104

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi II

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

Siyasi alanda yapılan devrimler, siyasi partiler ve çok partili siyasi hayata geçiş denemeleri, hukuk alanında yapılan devrimler, toplumsal yaşayışın düzenlenmesi, ekonomik alanda yapılan yenilikler. 1923-1938 Döneminde Türk dış politikası, Atatürk sonrası Türk dış politikası, Türk Devriminin İlkeleri: (Cumhuriyetçilik, Halkçılık, Laiklik, Devrimcilik, Devletçilik, Milliyetçilik). Bütünleyici ilkeler.

 

Kaynak

Cemil Öztürk (ed.), İmparatorluktan Ulus Devlete Türk İnkılap Tarihi, Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara, 2010

 

OZD–201

Yabancı Dil I

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

Yabancı dili hiç bilmeyen ya da çok az bildiği düşünülen öğrencilerin temel gramer bilgileri ile birlikte, okuduğu ve duyduğu cümleyi anlayabilme karşısındakine anlatabilme: iletişim kurabilme; günlük yaşamda sık kullanılan deyim ve kelimeleri kazandırmayı amaçlamaktadır.

Kaynak

Schrampfer Azar & Stacy A. Hagen, Basic English Grammar, Longman, London, 2006, 3rd Edition

 

OZD–202

Yabancı Dil II

Zorunlu

(2+0) 0

İçerik

OZD-201’deki yabancı dil müfredatı daha ileri bir seviyeye götürülerek devam edilecektir.

Kaynak

Schrampfer Azar & Stacy A. Hagen, Basic English Grammar, Longman, London, 2006, 3rd Edition


 

Zorunlu Dersler:

 

SOS–106

Sosyolojiye Giriş II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

SOS 105’teki kazanımlara ilaveten SOS-106 özellikle öğrencilerin toplumu ve toplumsal yapının önemini anlamada popüler kültürün verdiği akıl yürütmenin ötesinde bir düşünce tarzı edinmelerini ve çeşitli kaynaklardan sağlanan okumalar ve görsel materyaller sayesinde bireysel dünyalarını karşılaştırmalı bir bakış açısıyla ele almalarını sağlar.

Kaynak

Anthony Giddens , Sosyoloji, yayına haz.  Cemal Güzel, Kırmızı Yayınları, İstanbul, 2011, 6. Basım

Anthony Giddens (ed.), Sosyoloji Başlangıç Okumaları, çev. Günseli Aksoy, Say Yayınları, İstanbul, 2010

 

SOS–105

Sosyolojiye Giriş I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Sosyolojiye giriş dersi sosyal organizasyonlar, kültür, kişilik, sosyal kurumlar, sosyal değişim, kolektif davranış ve sosyalleşme, etkileşim, sosyal tabakalaşma, ırk ve etnik ilişkiler gibi sosyal süreçlere ait temel kavramlarda yeterli bir altyapı vermeyi ve sosyolojik bakış açısını kazandırmayı amaçlar. 

Kaynak

Anthony Giddens , Sosyoloji, yayına haz.  Cemal Güzel, Kırmızı Yayınları, İstanbul, 2011, 6. Basım

Anthony Giddens , Sosyoloji  Kısa Fakat Eleştirel Bir Giriş, çev.  Ülgen Yıldız Battal, Siyasal

Kitabevi, 2011

Joseph Fichter, Sosyoloji Nedir?, çev. Nilgün Çelebi, Anı Yayıncılık, 2009

SOS–107

Uygarlıklar Tarihi I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu derste uygarlık kategorisi eşliğinde insanlığın siyasal, ekonomik ve toplumsal gelişmesini tartışılarak, uygarlık kavramı vasıtasıyla toplumsal hayatın doğu ve batı coğrafyalarında kazandığı özellikleri tarihsel bir perspektifle incelenecektir.

Kaynak

Herodot (Herodotos). Herodot Tarihi. Remzi Kitabevi
Fernand Braudel. Uygarlıkların Grameri. İmge Kitabevi Yayınları
Gordon Childe. Tarihte Neler Oldu. Kırmızı Yayınları

 

SOS–108

Uygarlıklar Tarihi II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu derste uygarlık kategorisi eşliğinde insanlığın siyasal, ekonomik ve toplumsal gelişmesini tartışılarak, uygarlık kavramı vasıtasıyla toplumsal hayatın doğu ve batı coğrafyalarında kazandığı özellikleri tarihsel bir perspektifle incelenecektir.

Kaynak

Herodot (Herodotos). Herodot Tarihi. Remzi Kitabevi
Fernand Braudel. Uygarlıkların Grameri. İmge Kitabevi Yayınları
Gordon Childe. Tarihte Neler Oldu. Kırmızı Yayınları

 

 

SOS–109

Osmanlı’da Toplumsal Yapı

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Osmanlı Devleti'nin sosyal, ekonomik ve kurumsal yapısı, yüzyıllara ve önemli değişim noktalarına ayrılarak ayrı ayrı ele alınacaktır. Osmanlı Devleti tarihine yaklaşımlarda sergilenen temel görüşler ele alınacak ve bunlar tartışılacaktır.

Kaynak

Ekmeleddin  İhsanoğlu (Ed.). Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi. İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi

Halil İnalcık ve David Quartet (Ed.). Osmanlı İmparatorluğu'nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi.

Ömer Lütfi Barkan. Osmanlı Devleti'nin Sosyal ve Ekonomik Tarihi: Tedkikler (2 Cilt).

 

SOS–110

Türkiye'de Toplumsal Yapı

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders, on dokuzuncu yüzyılın başından itibaren modern Türkiye'nin siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel kökenlerini ve süreçlerini anlamaya çalışacaktır. Dünyadaki gelişmeler bağlamında Osmanlı modernleşmesinin bütün boyutları ele alınacak, Tanzimat ve Meşrutiyet tecrübeleri üzerinden Cumhuriyet tecrübesine uzanan yol değerlendirilecektir. Modern Türkiye'yi şekillendiren dinamiklerin ve faktörlerin tartışıldığı bu derste Osmanlı Türkiyesi ile Cumhuriyet Türkiyesi arasındaki süreklilikler ve kopuşlar ortaya konulacaktır. Dünyadaki gelişmelerin ışığında Türkiye'nin son elli-altmış yıllık tarihinin temel dinamikleri ve süreçleri değerlendirilecektir. Tek partili siyasi hayattan çok partili demokratik siyasi hayata, Soğuk Savaş’tan yeni küresel dünyaya Türkiye'de yaşanan değişimler ve bu değişimlerin sonuçları iç politikadan dış politikaya, sosyo-ekonomik yapılardan ideolojik akımlara kadar hemen her boyutuyla tartışılacaktır.

Kaynak

Kollektif. Tanzimat ve Meşrutiyet´in Birikimi: Modern Türkiye´de Siyasi Düşünce. İletişim Yayınları

Carter V. Findley. Modern Türkiye Tarihi (1789-2007). Timaş Yayınları.

 

SOS–111

Osmanlıca I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Osmanlıca dersinin amacı, matbu Osmanlıca metinleri okuyabilecek seviyede dil eğitimi vermektir. Böylece öğrenciler, Ziya Gökalp ve Mehmet İzzet gibi ilk sosyologlarımızın metinlerine doğrudan ulaşabilme becerisi kazanmış bunun yanında toplumsal yapımızın süreklilik ve kırılma noktalarını daha derinlemesine analiz edebilme yetkinliğine ulaşmış olurlar.

Kaynak

·         Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu I, 3F Yay., İstanbul 2006.

·         Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi, Ankara 2010.

·         Şemseddin Sami, Kâmûs-ı Türkî, Kapı Yay. İstanbul 2009.

·         Seçilmiş Osmanlıca Sosyoloji Metinleri

 

SOS–112

Osmanlıca II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

SOS-111’de ulaşılan Osmanlıca seviyesini ilerletmek için seçilmiş Osmanlıca sosyoloji metinleri okuması yapılır.

Kaynak

·         Seçilmiş Osmanlıca Sosyoloji Metinleri

·         Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu I, 3F Yay., İstanbul 2006.

·         Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi, Ankara 2010.

·         Şemseddin Sami, Kâmûs-ı Türkî, Kapı Yay. İstanbul 2009.

 

 

PSİ–113

Psikolojiye Giriş I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Psikolojinin çevrelediği geniş alana giren psikolojik gelişim, algı ve bilinç, öğrenme, bellek ve düşünme, kişilik duyum ve duygular, ruh sağlığı ve sosyal psikoloji gibi kategoriler bilimsel ve akademik bakış açısından ele alınacaktır. Ayrıca davranışın ve bilişsel süreçlerin bilimi olan psikolojinin temel terim, kavram ve konuları tanıtılacaktır.

Kaynak

Rod Plotnik, Psikolojiye Giriş, Kaknüs Yayınları, İstanbul, 2009.

Kemal Sayar, Mehmet Dinç, Psikolojiye Giriş, Dem Yayınları, İstanbul, 2009

Rita L. Atkinson ve Richard C. Atkinson. Psikolojiye Giriş. Arkadaş Yayınevi

 

PSİ–114

Psikolojiye Giriş II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Psikolojinin çevrelediği geniş alana giren psikolojik gelişim, algı ve bilinç, öğrenme, bellek ve düşünme, kişilik duyum ve duygular, ruh sağlığı ve sosyal psikoloji gibi kategoriler bilimsel ve akademik bakış açısından ele alınacaktır. Ayrıca davranışın ve bilişsel süreçlerin bilimi olan psikolojinin temel terim, kavram ve konuları tanıtılacaktır.

Kaynak

Rod Plotnik, Psikolojiye Giriş, Kaknüs Yayınları, İstanbul, 2009.

Kemal Sayar, Mehmet Dinç, Psikolojiye Giriş, Dem Yayınları, İstanbul, 2009

Rita L. Atkinson ve Richard C. Atkinson. Psikolojiye Giriş. Arkadaş Yayınevi

 

 

FEL–115

Felsefeye Giriş I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Felsefenin belli başlı alanlarının ve ana sorunlarının gözden geçirilmesini; felsefî bilginin ve objesinin özelliklerinin belirlenmesini; Varlık Felsefesi, Bilgi Felsefesi, Değer Felsefesi, Etik, İnsan Felsefesi ve Sanat Felsefesi sorunlarıyla ilgili bazı görüşlerin tartışılmasını; “Felsefe nedir?” sorusuna bazı cevap denemelerini, felsefî bilgiyi başka tür bilgiden ayıran özelliklerin kavratılmasını içermektedir.

Kaynak

T. Mengüşoğlu, Felsefeye Giriş, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1983

Ahmet Arslan, Felsefeye Giriş, Vadi, Ankara, 1984

 

FEL–116

Felsefeye Giriş II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Felsefenin alanı, özellikleri, terimleri ve kavramları; epistemoloji, ontoloji, estetik, bilim

felsefesi, etik, din felsefesi, devlet ve siyaset felsefesinin terim ve kavramlarını içermektedir. Bu çerçevede öğrencilere kendilerinden başlayarak içinde bulundukları dünyayı soyut biçimde kavramaları ve kavramsallaştırabilmeleri yeteneğinin kazandırılması hedeflenmektedir.

Kaynak

 Ahmet Cevizci. Felsefe Sözlüğü, Paradigma, İstanbul, 2003

 S.Hayri Bolay, Felsefi Doktrinler Sözlüğü, Akçağ, Ankara, 2005

Bedia Akarsu, Mantık Terimleri Sözlüğü, TDK, Ankara, 1995

 

SOS–203

Klasik Sosyal Teori I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders 19. yüzyıl'dan 20. yüzyıl başlarına kadar sosyolojinin entelektüel köklerini incelemeyi amaçlar. Klasik sosyolojik teorileri kendi felsefî ve tarihî bağlamları içinde ele alarak, bu teorilerin günümüzdeki toplumların analizindeki anlamlılığı ve mevcut sosyal düşünce matrisine katkıları üzerinde durur.

Kaynak

Stephen P. Turner, Sosyal Teori Ve Sosyoloji, Küre Yayınları, İstanbul, 2008.

Charles H. Powers, Jonathan H. Turner, Leonard Beeghley, Sosyolojik Teorinin Oluşumu, Sentez Yayınları, İstanbul, 2010.

R. Aron, Sosyolojik Düşüncenin Evreleri, Kırmızı Yayınları.

T. B. Bottomore ve R. Nisbet, Sosyolojik Çözümlemenin Tarihi /  2 Kitap, Kırmızı Yayınları.

 

SOS–204

Klasik Sosyal Teori II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Klasik teorilerin sağlam altyapısı üzerine inşa edilen bu ders, belli başlı teorik modeller, paradigmalar ve 20. yüzyıl sosyal düşüncesinin ana tartışma konuları üzerinde durarak çağdaş sosyal teorinin şimdiki durumunu incelemeyi amaçlar. Mikro-makro perspektiflerin sentezi ve fail-yapı entegrasyonu yoluyla, bu derste belirli post-klasik sosyal kuramcıların eserleri incelemeye alınır. Sembolik etkileşimcilik, fenomenoloji, eleştirel teori, Frankfurt Okulu, post-yapısalcılık ve postmodernizm gibi belli başlı ekolleri temsil eden düşünürler sistematik olarak analiz edilir.

Kaynak

Stephen P. Turner, Sosyal Teori Ve Sosyoloji, Küre Yayınları, İstanbul, 2008.

Charles H. Powers, Jonathan H. Turner, Leonard Beeghley, Sosyolojik Teorinin Oluşumu, Sentez Yayınları, İstanbul, 2010.

R. Aron, Sosyolojik Düşüncenin Evreleri, Kırmızı Yayınları.

T. B. Bottomore, Toplumbilim Sorunlarına ve Yazınına İlişkin Bir Kılavuz, Der Yayınları.

 

 

SOS–205

Sosyal Bilimlerde Yöntem ve Teknikler I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders sosyal bilimsel araştırmanın temel konuları ve metotları hakkında bilgi vermeyi amaçlar. Araştırma metot ve tekniklerinde niteliksel ve niceliksel yaklaşımlar, bilim felsefesi, bilimsel araştırma mantığı ve metodolojik gelenekler yoluyla veri analiz etme dâhil geniş bir alanı kapsayan bu ders, teori ve metot arasında somut bir ilişki anlayışını öğrenciye kazandırmayı amaçlar. SOS-205’te nicel araştırma yöntemleri ve teknikleri ele alınacaktır.

Kaynak

A. Hamdi İslamoğlu, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Beta Yayınevi.

Kolektif, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Alfa Basım Yayım Dağıtım.

E. Yıldırım, R. Altunışık, R. Coşkun ve S. Bayraktaroğlu, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı, Sakarya Kitabevi.

 

SOS–206

Sosyal Bilimlerde Yöntem ve Teknikler II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders sosyal bilimsel araştırmanın temel konuları ve metotları hakkında bilgi vermeyi amaçlar. Araştırma metot ve tekniklerinde niteliksel ve niceliksel yaklaşımlar, bilim felsefesi, bilimsel araştırma mantığı ve metodolojik gelenekler yoluyla veri analiz etme dâhil geniş bir alanı kapsayan bu ders, teori ve metot arasında somut bir ilişki anlayışını öğrenciye kazandırmayı amaçlar. SOS-206’de nitel araştırma yöntemleri ve teknikleri ele alınacaktır.

Kaynak

A. Hamdi İslamoğlu, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Beta Yayınevi.

Kolektif, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, Alfa Basım Yayım Dağıtım.

A. Yıldırım, H. Şimşek, Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık.

 

 

FEL-207

Felsefe Tarihi I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu derste felsefenin ortaya çıkışı ve tarihsel seyri, farklı kültürel havzaların karşılaştırmalı bir biçimde incelenmesi yoluyla ele alınacaktır. Benzer bir biçimde felsefenin modern döneme kadar olan serüveni özellikle Batı ve İslam felsefe gelenekleri merkeze alınarak incelenecektir.

Kaynak

Ahmet Cevizci, Felsefe Tarihi Thales'ten Baudrillard'a, Say Yayınları, İstanbul, 2010

W.T. Jones,  Batı Felsefesi Tarihi, çev. Hakkı Hünler, Paradigma Yayınları, İstanbul, 2006

Macit Fahri, İslam Felsefesi Tarihi, çev. Kasım Turhan, Ayışığı Yayınları, İstanbul, 1998

Süleyman Hayri Bolay, Osmanlı Düşünce Hayatı, Akçağ Yayınları, 2011

 

FEL-208

Felsefe Tarihi II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Aydınlanma dönemi ve sonrası filozofların ve felsefe sistemlerinin incelenmesini amaçlayan ders modern felsefe tarihinin modern düşünce sistematiği ve modern toplumsal tahayyülleri ne derece etkilediğini göstermeyi hedeflemektedir. Felsefe tarihinin felsefe kabul edilmeyen düşünceler, kültürler, siyasi ideolojilerle vs. olan ilişki veya ilişkisizliği dersin temel problematiğini oluşturacaktır.

Kaynak

Christian Delacampagne, 20. Yüzyıl Felsefe Tarihi, çev. Devrim Çetinkasap, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul, 2010

Bedia Akarsu, Kant’tan Günümüze Felsefe Akımları, İnkılap Kitapevi, İstanbul, 1987

Ahmet Cevizci, Felsefe Tarihi Thales'ten Baudrillard'a, Say Yayınları, İstanbul, 2010

Henry Corbin, İbn Rüşd'den Günümüze İslam Felsefe Tarihi, çev. Abdullah Haksöz, İnsan Yayınları, İstanbul, 1997

Frank Thilly, Felsefenin Öyküsü, çev. İbrahim Şener, İzdüşüm, İstanbul, 2000

 

 

PSİ-209

Psikoloji Tarihi I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Ders, bir akademik disiplin olarak psikolojinin tarihindeki temel gelişmelere ve düşünsel evrime odaklanmaktadır. Bu derste, zihne ilişkin olarak düşünce tarihindeki teorilere, alanı etkileyen tarihsel ve sosyal olaylara, psikolojinin nasıl ve ne zaman bir bilim haline geldiğine, psikologların yaşam öykülerine ve “normal” kavramının psikolojiyi ne şekilde etkilediğine ve aynı zamanda psikolojiden nasıl etkilendiğine odaklanılacaktır.

Kaynak

Duane P. Schultz ve Sydney Ellen Schultz. Modern Psikoloji Tarihi. Kaknüs Yayınları.

Yılmaz Özakpınar. Psikoloji Tarihi. Ötüken Neşriyat .

 

PSİ-210

Psikoloji Tarihi II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Ders, bir akademik disiplin olarak psikolojinin tarihindeki temel gelişmelere ve düşünsel evrime odaklanmaktadır. Bu derste, zihne ilişkin olarak düşünce tarihindeki teorilere, alanı etkileyen tarihsel ve sosyal olaylara, psikolojinin nasıl ve ne zaman bir bilim haline geldiğine, psikologların yaşam öykülerine ve “normal” kavramının psikolojiyi ne şekilde etkilediğine ve aynı zamanda psikolojiden nasıl etkilendiğine odaklanılacaktır.

Kaynak

Duane P. Schultz ve Sydney Ellen Schultz. Modern Psikoloji Tarihi. Kaknüs Yayınları.

Yılmaz Özakpınar. Psikoloji Tarihi. Ötüken Neşriyat .

 

 

SOS-301

Çağdaş Sosyoloji Teorileri I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Önceki yüzyıldan devrolan sosyoloji mirasının ve 20. yüzyılda ortaya çıkan yeni akımların tanıtılmasının yanında, 20. yüzyılın tarihi ve toplumsal koşullarının günümüz sosyolojine etkisi konusu ele alınacaktır.

Kaynak

A. L. Coser. Sosyolojik Düşüncenin Ustaları: Tarihsel ve Toplumsal Bağlamlarında Fikirler. De Ki Basım Yayım.

R. Stones. Sosyolojik Düşüncede İz Bırakanlar. Bağlam Yayınları.

P. A. Sorokin. Çağdaş Sosyoloji Kuramları. T. C. Kültür Bakanlığı Yayınları.

 

 

SOS-302

Çağdaş Sosyoloji Teorileri II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Önceki yüzyıldan devrolan sosyoloji mirasının ve 20. yüzyılda ortaya çıkan yeni akımların tanıtılmasının yanında, 20. yüzyılın tarihi ve toplumsal koşullarının günümüz sosyolojine etkisi konusu ele alınacaktır.

Kaynak

A. L. Coser. Sosyolojik Düşüncenin Ustaları: Tarihsel ve Toplumsal Bağlamlarında Fikirler. De Ki Basım Yayım.

R. Stones. Sosyolojik Düşüncede İz Bırakanlar. Bağlam Yayınları.

P. A. Sorokin. Çağdaş Sosyoloji Kuramları. T. C. Kültür Bakanlığı Yayınları.

 

 

SOS-303

Siyaset Sosyolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Siyaset sosyolojisinde devlet ve sivil toplum arasındaki ilişki üzerinde durulur. Çeşitli siyaset ve iktidar teorileri tartışılarak bu ilişki, sürekli bir karşılıklı etkileme ve mücadele sahası olarak ele alınır. Müzakere edilen konular arasında sosyal grupların rolü ve elit çoğulculuğu, enstrümantalizm, yapısalcılık, realizm, korporatizm, çoğulculuk sonrası, yeni sosyal hareketler ve politik sosyoloji alanındaki ilgili eleştiriler yer alır.

Kaynak

Nur Vergin, Siyaset Sosyolojisi, Doğan Kitap, İstanbul, 2008.

Alexander Hicks, Mildred A. Schwartz, Siyaset Sosyolojisi, Phoenix Yayınları, Ankara, 2010.

 

SOS-304

Sosyal Tabakalaşma

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders kalıcı sosyal eşitsizliklerin biçimleri ve içerikleri üzerinde yoğunlaşır. Eğitim, aile geçmişi, toplumsal cinsiyet, sınıf, etnisite, işe alım şekilleri, sendika üyelikleri gibi özelliklerin hepsi tabakalaşma sistemlerinin ana hatlarını oluşturur.  Dersin temel konuları çeşitli tabakalaşma ve eşitsizlik teorileri ve bunların ideolojik içeriklerinin işlenmesi ve asimetrik sosyal pozisyonlarla bunları dolduran sosyal aktörlerin yapısının incelenmesidir.

Kaynak

Ç. Keyder, Türkiye’de Devlet ve Sınıflar, İletişim.

(Ed.) N. Erdoğan, Yoksulluk Halleri, İletişim Yayınları.

A. Buğra, Ç. Keyder, Yeni Yoksulluk ve Türkiye'nin Değişen Refah Rejimi, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı İçin Hazırlanan Proje Raporu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Yayınları.

(Ed.) A.H. Köse, F. Şenses, E. Yeldan, Küresel Düzen: Birikim, Devlet ve Sınıflar, İletişim.

 

PSİ-305

Sosyal Psikoloji

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders sosyal psikolojinin tanımı, araştırma alanları, insan davranışının sosyal ve kültürel boyutu, insanların değerleri, inançları, tutumları kuramlara odaklanmaktadır.  Bu derste, sosyal psikolojinin tanım(ları), yöntemi ve tarihsel gelişimi, tutumlar ve tutum değişimi, sosyal algı, sosyal biliş, çatışma ve saldırganlık konuları ele alınacaktır.

Kaynak

Floyd H. Allport. Sosyal Psikoloji. Yeryüzü Yayınevi.

Sibel Arkonaç. (1998). Sosyal Psikoloji. Alfa Yayınları.

G. LeBon, Kitleler Psikolojisi, Yağmur Kitabevi.

 

PSİ-306

Endüstri Psikolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu derste endüstri psikolojisinin tarihsel gelişimi ve araştırma yöntemleri, iş analizi, personel seçme ve yerleştirme süreçleri ve yöntemleri, ihtiyaç analizi ve eğitim, performans değerlendirmesi ve geribildirimi, motivasyon, liderlik, kurumsal ortamlarda grup içi ve gruplar arası süreçler, kurumsal yapılar ve değişim, iş doyumu, iş yerine zarar veren çalışan davranışları, olumlu çalışan tutumları, iş-aile dengesi ve çatışması ve iş yerinde stres ve başa çıkma yolları başlıkları ele alınacaktır.

Kaynak

N. Telman, P. Ünsal ve A. Adanalı. Endüstri Psikolojisi. Çantay Kitabevi.

 

 

FEL-307

Bilim Felsefesi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders bilim felsefesindeki ana konuların tarihsel bir analizini vermeyi amaçlamaktadır. Örnekler bilim tarihinden seçilecek ve böylece bilimin doğası üzerine öne sürülmüş fikirler açıklanacaktır. Ders ayrıca doğa ve sosyal bilimler arasındaki temel farklılıklara da değinecek, bunu yaparken doğa bilimlerinin objektifliğine karşı getirilmiş eleştirilere yer verecektir.

Kaynak

Ömer Demir, Bilim Felsefesi, Vadi Yayınları, Ankara, 1997.

Ian Craib, Ted Benton, Sosyal Bilim Felsefesi, Sentez Yayınları, İstanbul, 2008.

 

FEL-308

Estetik

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Estetik ve sanat felsefesinin kavramları, problemleri, sanat kuramları konularını içermektedir. Bu paralelde, sanat eseri, sanatçı, toplumsal veya bireysel zaman ve mekân arasındaki ilişkileri incelemektedir.

Kaynak

Irwin Edman, Sanat ve İnsan: Estetiğe Giriş, çev. Ç. T. Oğuzkan, İnkılap ve Aka, İstanbul, 1977

Marc Jimenez, Estetik Nedir?, çev. Aytekin Karaçoban, Doruk, İstanbul, 2007

 

SOS-401

Türkiye’de Sosyolojik Düşünce I

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Türk sosyolojisinin yakın dönem Türk toplum düşüncesi üzerindeki etkilerini göz önünde bulundurarak sosyolojinin Türkiye’ye girişi, hazırlık dönemi ve doğuş koşulları, gelişmesi, değişen tema ve eğilimler, başlıca kuram ve modelleri Türk sosyolojisindeki isimler ve eserler üzerinden incelenecektir.

Kaynak

M. Çağatay Özdemir (Der.). Türkiye’de Sosyoloji: İsimler-Eserler. Phoenix Yayınevi.

H. Bayram Kaçmazoğlu. Türk sosyoloji tarihine giriş: Ön koşullar. Birey Yayıncılık.

 

SOS-402

Türkiye’de Sosyolojik Düşünce II

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Türk sosyolojisinin yakın dönem Türk toplum düşüncesi üzerindeki etkilerini göz önünde bulundurarak sosyolojinin Türkiye’ye girişi, hazırlık dönemi ve doğuş koşulları, gelişmesi, değişen tema ve eğilimler, başlıca kuram ve modelleri Türk sosyolojisindeki isimler ve eserler üzerinden incelenecektir.

Kaynak

M. Çağatay Özdemir (Der.). Türkiye’de Sosyoloji: İsimler-Eserler. Phoenix Yayınevi.

H. Bayram Kaçmazoğlu. Türk sosyoloji tarihine giriş: Ön koşullar. Birey Yayıncılık.

 

 

SOS-403

Hukuk Sosyolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Hukuk sosyolojisinin amacı, hukuku bir sosyal kurum olarak incelemek, değişen normativitesini, uygulamadaki evrimini ve diğer sosyal süreçler ve kurumlarla etkileşimini karşılaştırmalı ve tarihsel olarak ele almaktır.

Kaynak

·         Cahit Can, Hukuk Sosyolojisinin Antropolojik Temelleri ve Genel Gelişim Çizgisi, Siyasal Kitabevi, Ankara, 2011.

·         Emile Durkheim, “Normal ile patolojik ayırımına (distinction) ilişkin kurallar” in Durkheim, Sosyolojik Metodun Kuralları, İstanbul, Sosyal Yayınlar, 1994 (İkinci basım), 89-123.

·         Ülker Gürkan, Hukuk Sosyolojisine Giriş, Siyasal Kitabevi, Ankara, 2005.

 

SOS-404

Din Sosyolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Din sosyolojisinin amacı din ile toplumun diğer kurumları arasındaki ilişkiyi ve insan davranışlarında dînî bilincin önemini incelemektir. İlk olarak, din sosyolojisi literatüründe klasik antropolojik ve psikolojik perspektiflerin incelenmesinin ardından, din ile dünya genelinde sosyal değişim arasındaki etkileşim, sekülerleşme tartışması, sivil din, yeni çağ hareketleri, köktendincilikler, popüler dindarlık, özel-kamusal ayrımı ve post-sekülarizm kavramı ele alınacaktır. Özellikle Türkiye ve Avrupa arasında, göç ve dinsel kimlik bazında kültürlerarası karşılaştırmalar dersin son kısmını oluşturacaktır. 

Kaynak

E. Durkheim, Dinsel Yaşamın İlk Biçimleri, Cem Yayınevi.

Derleme, Din Sosyolojisi, Vadi Yayınları.

Kolektif, Din Sosyolojisi Klasik ve Çağdaş Yaklaşımlar, Çizgi Kitabevi Yayınları.

P. L. Berger Kutsal Şemsiye Dinin Sosyolojik Teorisinin Ana Unsurları, Rağbet Yayınları.

P. L. Berger, B. Berger, H. Kellner, Modernleşme ve Bilinç, Pınar Yayınları.

 

SOS-405

Kent Sosyolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Kent sosyolojisindeki konular ve tartışmalar incelenecek; kentler, kentsel davranış kalıpları ve kentsel problem analizleri üzerinde durulacaktır. 

Kaynak

(derl.) B. Duru ve A. Alkan, 20. Yüzyıl Kenti, İmge Kitabevi.

M. Castelles, Kent, Sınıf, İktidar, Bilim ve Sanat Yayınları.

D. Harvey, Sosyal Adalet ve Şehir, Metis Yayınları.

D. Thorns, Kentlerin dönüşümü, Soyak Yayınları.

 

 

SOS-406

Aile Sosyolojisi

Zorunlu

(3+0) 5

İçerik

Bu ders aile sosyolojisindeki işlevselcilik, feminizm, yeni sağ, yeni sol gibi zıt görüşler ve eleştirel perspektifler üzerinde durur. Aile yapıları bağlamında evlilik çeşitleri, cinsiyet rolleri, mülkiyet, statüler ve kimlikler incelenir. Aile sosyoloji dersi aile yapılarını ve süreçlerini etkileyen kültürel ve ekonomik faktörler, yaş, cinsiyet, aile içi iş bölümü, aşk, çiftleşme aşamaları, ebeveynlik, tek ebeveynlik, evlat edinme, besleme, erkek evlat/kız evlat rolleri, şiddet, evliliği bitiren boşanma ve ölüm gibi çok sayıda farklı konuları da içerir. Bu konular tarihsel ve kültürlerarası karşılaştırmalı bir şekilde ele alınır.

Kaynak

K. Canatan, E. Yıldırım, Aile Sosyolojisi, Açılım Kitap.

(yay. Haz.) T. Erder, Türkiye’de Ailenin Değişimi/Toplumbilimsel İncelemeler, Türk Sosyal Bilimler Derneği Yayını.

 


 

Seçmeli Dersler:

SOS-211

Antropoloji

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders uzak kültürlerle karşılaşmayı sağlayarak, dünya kültürleri hakkında zengin ve ilginç veriler sunarak antropoloji ve gündelik hayat arasında bağlantılar kurar (saç stilleri, yiyecek sembolizmi, uyku bozukluğu, doktor-hasta etkileşimi, ırkçılık, cinsiyet ayrımcılığı, jestlerin anlamları, akrabalık, ritüeller ve dil gibi). Ders sonunda öğrenciler, dünya kültürlerinin antropolojik kategorilerini öğrenerek hem onlar arasındaki çeşitliliği hem de kültürel evrenselleri tarif edebilecektir.

Kaynak

Marcel Mauss, Sosyoloji ve Antropoloji, Doğu Batı Yayınları, Ankara, 2011.

Thomas Hylland Eriksen, Finn Sivert Nielsen, Antropoloji Tarihi, İletişim Yayınları, İstanbul, 2010.

William A. Haviland, Herald E. L. Prins, Kültürel Antropoloji, Kaknüs Yayınları, İstanbul, 2008.

 

SOS-212

Eğitim ve Toplum

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders öğrencilere eğitim sosyolojisindeki teorik çerçeveler ve ana temalar konusunda genel bir bakış kazandırmak için tasarlanmıştır. Öğrenciler okullara, kolejlere ve üniversitelere sosyal kurumlar olarak bakma ve bunların modern toplumlardaki işlevlerini ve sosyal etkilerini –ve aynı zamanda eşitsizlik kavramı ve bireylerin hayat şanslarını– sorgulama imkânı bulacaktır. Ele alınacak konular arasında, sosyal sınıf, ırk/etnisite, ve cinsiyetle oluşan farklılıklar; eğitime yönelik araştırmalarda temel meseleler, problemler imkanlar ve okullaşmanın amaçları ve işlevleri yer alacaktır.

Kaynak

İ. Doğan, Eğitim Sosyolojisi, Nobel Yayın Dağıtım.

Mahmut Tezcan, Postmodern Ve Küresel Toplumda Eğitim, Anı Yayıncılık, Ankara, 2002.

İvan İllic, Okulsuz Toplum, Şule Yayınları, İstanbul, 2005.

 

SOS-213

İktisat Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

İktisat sosyolojisi dersi ekonomik faaliyetlerin sosyolojik incelemelerini sunmayı amaçlar. Ana hedef, ideoloji ve siyasetin bir alanı olarak ekonomi ve sosyal kurumlar arasındaki ilişkiyi anlamaktır. Bu bağlamda, ekonomik piyasanın sosyolojisi ve pazarların siyasal inşası, kapitalizmde bölgesel farklılıklar, devletin fonksiyonları, ekonomik elitler ve ağlar, şirket hiyerarşileri, post-fordizm ve esneklik önemli tartışma konuları olarak ele alınacaktır.

Kaynak

Sabri Orman, İktisat, Tarih ve Toplum, Küre Yayınları, İstanbul, 2001.

İbrahim Erol Kozalak, İnsan Toplum İktisat, Değişim Yayınları, İstanbul, 1999.

 

SOS-214

Osmanlıca Sosyoloji Metin Okumaları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste ilk sosyologlarımıza ait sosyoloji metinlerinin orijinal dilinde okunması hedeflenmektedir. Bunun yanında Osmanlı toplumsal yapısını analiz etmede müracaat edilecek kaynakların tanıtımı ve bunlardan örnek metinlerin okunması gerçekleştirilir. 

Kaynak

Ziya Gökalp, Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak, Yeni Mecmua, İstanbul, 1918

Hüseyin Rahmi Gürpınar, Sevda Peşinde, Kütüphane-i Askeri, İstanbul, 1912.

Ulûm-i İktisadiye ve İçtimaiye Mecmuası

İslam Mecmuası

 

 

SOS-215

Nüfus Bilim

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Nüfusta meydana gelen değişimin (örneğin ölüm, doğum, göç vs.) yapısını ve dağılımını gerekli istatistiksel metotlarla inceleyerek öğrencinin herhangi bir nüfus problemini modelleyip, amaca uygun istatistiksel sonuçları çıkarıp yorumlama becerisini kazanması hedeflenmektedir. Dersin içeriği, bu amaca uygun olarak, nüfus ve nüfus ile ilgili kavramların tanıtılması; nüfus teorileri, doğum, ölüm ve göç kavramlarının analizi; kentleşme ve nüfus hareketi ilişkisi; nüfus hareketlerinin sosyal refah kavramı temelinde değerlendirilmesi; nüfus hareketleri sonucu aile yapısındaki değişimler; Türkiye’deki nüfus yapısının, politikasının özellikleri ve bu özelliklerin farklı ülkelerle karşılaştırmalı olarak incelenmesi; nüfus planlaması kavramı; sosyolojinin nüfus politikası ve planlamasındaki rolü şeklinde düzenlenmiştir

Kaynak

Yüksel Kavak, 2050'ye Doğru Nüfusbilim Ve Yönetim: Eğitim Sistemine Bakış, TÜSİAD, İstanbul, 2010

Şeref Hoşgör, 2050'ye Doğru Nüfusbilim Ve Yönetim: Eğitim, İşgücü, Sağlık Ve Sosyal Güvenlik Sistemleri, TÜSİAD, İstanbul, 2010

Türkiye nüfusu, 1923-1994: Demografik Yapısı Ve Gelişimi: 21. Yüzyıl Ortasına Kadar Projeksiyon, T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara, 1995

 

SOS-212

Bilgi, İletişim ve Toplum

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders sosyal yapılar ile bilgi ve bilgi üretimi arasındaki ilişkiyi ele alır. Aynı zamanda bunların tarihsel ve güncel bağlamında, ideolojiler ve sosyal yapılar arasındaki ilişkiyi de incelemeyi amaçlar. 

Kaynak

E. Maigret, Medya ve İletişim Sosyolojisi, İletişim Yayınevi.

Kolektif, Medya Profesyonellerinin ve Medyanın Aile Algısı, ASAGEM Yayınları.

B. Çaplı,  Televizyon ve Siyasal Sistem, İmge Kitabevi.

J. Keane, Medya ve Demokrasi, Ayrıntı Yayınları.

E. S. Herman, N. Chomsky, Medya Halka Nasıl Evet Dedirtir: Kitle İletişim Araçlarının Ekonomi Politiği, Minerva Yayınları.

N. Postman, Televizyon Öldüren Eğlence: Gösteri Çapında Kamusal Söylem, Ayrıntı Yayınları.

Korkut Tuna, Batılı Bilginin Eleştirisi Üzerine, İz Yayıncılık, İstanbul, 2011.

 

SOS-217

Türkiye’de Siyasi İdeolojiler I

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Cumhuriyet Türkiyesi’nin siyasî fikirleri ve ideolojik/kurumsal kanavası, Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde örülmüştür. “Yeni Türkiye”nin bütün akımlarının izleri, Osmanlı modernleşmesinin siyasal fikirlerinden, İslâm’da reform arayışından, Tanzimat ve II. Meşrutiyet’in tartışmalarından başlayarak sürülebilir. Yeni/Batılı düşünsel paradigma etkisini güçlü biçimde hissettirmiş, şevkli bir düşünsel ithalat gerçekleşmiş; geleneksel, modern-öncesi fikriyatı ihya etmeye dönük çabalar da bu paradigma değişikliğinden etkilenmeden yapamamıştır. Ünlü Batıcılık-İslâmcılık-Türkçülük ayrışması... “Devleti/dini kurtarma” motifi... Vatan, özgürlük, eşitlik, demokrasi, parlamento, yurttaşlık, meşruiyet, anayasa, devrim gibi modern politikanın temel kavramlarıyla hesaplaşmalar...  Bu dönemin yüklü gündeminin başlıkları olmasının yanı sıra bu dönemki dersin temel temalarını oluşturacak ve öğrencilere memleketimizdeki ideolojik süreklilikler ve kesintiler hakkında, güncel durumu da merkeze alarak bir formasyon kazandırılacaktır.

Kaynak

Şerif Mardin, Jön Türklerin Siyasi Fikirleri 1895- 1908, İletişim, İstanbul, 2003, 10. Basım

Mehmet Ö. Alkan (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 1: Tanzimat ve Meşrutiyet Birikimi, İletişim Yayınları, İstanbul, 2001

Uygur Kocabaş (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 3: Modernleşme ve Batıcılık, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002

Yasin Aktay (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 6: İslamcılık, İletişim Yayınları, İstanbul, 2004

 

SOS-218

Türkiye’de Siyasi İdeolojiler II

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste özellikle cumhuriyet sonrası dönem üzerine yoğunlaşılacaktır. Bu paralelde olmak üzere, “Batılılaşmak/Modernleşmek/Çağdaşlaşmak” kavramlarını değişik açılardan düşünsel/ideolojik bir değerlendirme çabası dönemin ruhunu yakalamada gözden kaçırılmaması gereken hususlardır. Bu hasretin çeşitli ifade ya da eleştiri biçimlerini dile getiren Batı-Batılı-Batıcı; Avrupa-Avrupalılaşma-Avrupalılaştırma; asrîlik-modernleşme-modernizasyon; muasırlaşma-çağdaşlaşma vs. jenerik, terim ve kavramlara ve ardında yatan semantik/semiyotik, siyasal/ideolojik anlamlara, bunlara yol açan tutum ve davranışlara, söylemlere; bunların toplumsal hayatımızın felsefeden siyasete, sanattan eğitime kadar hayatın her alanına etkisini biraz daha iyi kavrayabilir/kavramlaştırabilir miyiz sorusu ekseninde bu döneme hakim olan siyasi ideolojiler öğrencilere karşılaştırmalı bir perspektifte sunulacaktır.

Kaynak

Uygur Kocabaş (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 3: Modernleşme ve Batıcılık, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002

Yasin Aktay (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 6: İslamcılık, İletişim Yayınları, İstanbul, 2004

Tanıl Bora (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 4: Milliyetçilik, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002

Ahmet İnsel (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 2: Kemalizm, İletişim Yayınları, İstanbul, 2001

Murat Gültekingil (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 8: Sol, İletişim Yayınları, İstanbul, 2007

Ömer Laçiner (ed.) , Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Cilt 9: Dönemler ve Zihniyetler, İletişim Yayınları, İstanbul, 2009

 

SOS-309

Avrupa Toplumları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste Avrupa’nın sosyal yapısı tarihsel karşılaştırmalı bir perspektiften ele alınacaktır. Öğrenciler aile yapısı, emek ilişkileri ve pazar yapısı gibi sosyal yapının farklı boyutlarını analiz ederek Avrupa toplumları arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları gözden geçirecektir.

Kaynak

N. Davies, Avrupa Tarihi, İmge Kitabevi Yayınları.

S. J. Lee, Avrupa Tarihinden Kesitler 1789–1980, Dost Kitabevi Yayınları.

A. Pagden, Avrupa Fikri, Ayrıntı Yayınları.

Y. Koç, Avrupa İşçi Sınıfları, Epos Yayınları

G. Bock, Avrupa Tarihinde Kadınlar, Literatür Yayıncılık.

L. Benevolo, Avrupa Tarihinde Kentler, Literatür Yayıncılık

 

SOS-310

Edebiyat Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders, edebiyatın üretimini, okurlukla ilişkisini ve sosyal anlamlarının sosyolojik araştırmasını içerir. Başlıklardan bazıları, edebiyatın toplumu yansıtıp yansıtmadığı, edebiyatın kollektif kimliklerin oluşumundaki rolü ve bir toplumsal pratik olarak okuma olacaktır.  

Kaynak

Ahmet Hamdi Tanpınar, 19. Yüzyıl Edebiyat Tarihi, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2010.

Kolektif, Edebiyat Sosyolojisi, Hece Yayınları, İstanbul, 2006.

Kemal H. Karpat, Osmanlı’dan Günümüze Edebiyat ve Toplum, Timaş Yayınları, İstanbul, 2011.

 

SOS-311

İngilizce Sosyoloji Metin Okumaları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Dönem boyunca sunulan metinlerle, sosyolojinin temel kavramlarına hem aşinalık kazandırmak hem de bir değerlendirmeye tabi tutma becerisi kazandırmak istenmektedir. Bu dersin sonunda katılımcının, temel İngilizce metinlerden bilimsel seviyede yararlanabilecek duruma gelmesi amaçlanmaktadır.

Kaynak

Anthony Giddens ve Philip W. Sutton. Sociology: Introductory Readings. Polity Press.

 

SOS-312

Modernleşme Teorileri

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste kadim ve modern dünya ayrışması, modern dünyanın doğuşunun ekonomik, siyasi, sosyal ve zihinsel koşulları, modern  dünyanın gelişimi, modern ve modernite bağlantısı, değişik modernite deneyimleri ele alınacaktır.  Yine modernleşme ve batılılaşma kavramları tartışıldıktan sonra modernleşmenin eleştirildiği bağımlı gelişme, bağımlılık tezleri incelenecektir.

Kaynak

Fikret Başkaya. Kalkınma İktisadının Yükselişi ve Düşüşü. İmge Kitabevi

Eric Hobsbawm. Sanayi ve İmparatorluk. Dost Kitabevi.

Fahrettin Altun, Modernleşme Kuramı, Küre Yayınları, İstanbul, 2011.

 

SOS-313

Toplumsal Hareketler Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Toplumsal hareketlerin yapısı, değerleri ve ideolojileri, kaynak seferber etme ve yeni sosyal hareketler teorileri ışığında sosyolojik bir perspektiften incelenecektir. Yerel ve küresel toplumsal hareketler ve bunların kapasite inşası ve farkındalık oluşturma özellikleri kültürler arası karşılaştırma yöntemiyle ele alınacaktır. Özellikle insanların nasıl ve ne zaman sosyal değişim meydana getirme ya da buna direnme amacıyla bir arada hareket ettikleri sorusunun açıklanması hedeflenmektedir. Her hafta, siyahî sivil haklar, kadın hakları, eşcinsel hakları, barış ve çevreci hareketler gibi belli bir harekete ayrılacak ve bu hareketler hakkında detaylı ve güncel tartışmalar ele alınacaktır.

Kaynak

R. Appelbaum, Toplumsal Değişim Kuramları, Türkiye İş Bankası Yayınları.

A. Erkilet, Toplumsal Değişme Kuramları, Hece Yayınları.

 

SOS-314

Kültürel İncelemeler

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Kültürel İncemeler dersinde, özellikle örgütsel olarak uzun ömürlü ve dirençli kültür üretimi üzerine teorik ve ampirik çalışmaların sunulması hedeflenir. Derste, küçük grupların mikro-ölçekteki incelemelerinden kültürel değişimin karşılaştırmalı makro-sosyolojilerine kadar geniş bir konu yelpazesi ele alınır. Öğrenciler, kültür ve toplum arasındaki ilişkiyle beraber, kimlik politikaları ve eleştirileri üzerinde de yoğunlaşır.

Kaynak

Armand Mattelart, Erik Neveu, Kültürel İncelemelere Giriş, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2007.

Christopher Caudwell, Ölen Bir Kültür Üzerine İncelemeler, Metis Yayınları, İstanbul, 2002.

 

SOS-315

Nüfus Hareketleri

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Nüfus hareketleri,  toplumları yerel ve küresel seviyede dönüştürme kapasitesine sahiptir. Bu ders göçmenlerin ve sığınmacıların ulus-ötesi seyahatlerini inceler ve günümüzdeki uluslararası göçün farklı sebep, sonuç ve bağlamlarını anlamaya yardımcı olacak disiplinler arası bir perspektif kazandırır.

Kaynak

Kemal H. Karpat. Osmanlı Nüfusu, Timaş Yayınları, İstanbul, 2011

Kaya, A. (Ed.): Alan Çalışması Bulguları, in Türkiye’de İç Göçler Bütünleşme mi Geri Dönüş mü? İBU Yayınları.

Massimo Livi Bacci, Avrupa'da Nüfus Hareketleri, Literatür Yayıncılık, İstanbul, 2009.

 

SOS-316

Tarih ve Toplumsal Kuram

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders tarihsel sosyoloji disiplinindeki bilgi teorileri ve ontolojik varsayımlar üzerinde durur. Sosyolojik analizde tarihi materyallerin kullanımına geniş bir örnek sunarak, farklı toplumlardaki ampirik yönelimli çalışmaları kendi farklı tarihsellikleri içinde anlamaya katkıda bulunur.

Kaynak

Theda Skocpol, Tarihsel Sosyoloji, Tarih Vakfı yurt Yayınları, İstanbul, 2011.

Kollektif, Tarihsel Sosyoloji Stratejiler, Sorunsallar ve Paradigmalar, Tarih Vakfı yurt Yayınları, İstanbul, 2007.

E. Özdalga, Tarihsel Sosyoloji, Doğu Batı Yayınları.

 

SOS-317

Tüketim Toplumu

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders tüketim sosyolojisinin temel teorilerini inceleyecektir. Bu bağlamda tüketimin klasik teorilerine ve çağdaş teorilerine odaklanılacak; bu teoriler alış-veriş, moda, müzik gibi ilgi alanlarına uygulanacaktır. Öğrenciler bir ürün, servis veya yaşam-tarzı seçerek konularla bağlantı kuracaklardır.

Kaynak

T. Veblen, Aylak Sınıfın Teorisi, Babil Yayınları.

J. Baudrillard, Tüketim Toplumu, Ayrıntı Yayınları

G. Ritzer, Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek,  Ayrıntı Yayınları.

 

SOS-318

Askeri Sosyoloji

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste ilk olarak askeri sosyolojinin modern dönemle birlikte gelişen tarihsel kaynaklarını incelecektir. Daha sonra askeri sosyolojinin kurumlaşması ve hangi konulara ilgi duyduğu tartışılacak, son olarak da askeri sosyoloji literatürün gösterdiği özellikler incelenecektir.

Kaynak

U. Bröckling. Disiplin: Askeri İtaat Üretmenin Sosyolojisi ve Tarihi. Ayrıntı Yayınları

Adem Başpınar. Askeri Sosyoloji: Tarih ve Kaynaklar.

 

SOS-319

Türkiye’de Toplumsal Problemler

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Türkiye’de kurumsal ve toplumsal alanlarda; modernleşme, sanayileşme, göç, ideolojiler, yoksulluk, sosyal politikalar, iç-dış siyaset ve toplumun var olma biçimleri gibi olgular ve süreçler arasındaki ilişkiler tarihsel ve karşılaştırmalı bir metodoloji ile öğrencilere sunulacaktır. Dersin amacı farklı derslerde ayrıntılı olarak sunulan Türkiye üzerine olan değerlendirmeleri ortak bir zihni harita etrafında yorumlama becerisinin öğrenciler tarafından kazanılmasıdır.

Kaynak

Serap Özen Kapız, Turgay Özen (ed.) Avrupa Birliği Sürecinde Türkiye: Siyasal, Ekonomik ve Toplumsal Dönüşüm, Sorunlar, Tartışmalar, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2004

A. Halis Akder, Murat Güvenç, Yoksulluk Bölgesel Gelişme ve Kırsal Yoksulluk Kent Yoksulluğu Devlet Reformu, TESEV, İstanbul, 2000

Mustafa Gündüz, Türkiye’nin Toplumsal Sorunları, Anı Yayıncılık, Ankara, 2004

Ayşe Buğra, Çağlar Keyder (der.), Sosyal Politika Yazıları, İletişim Yayınları, İstanbul, 2006

Ayhan Kaya (der.), Türkiye'de İç Göçler Bütünleşme mi Geri Dönüş mü?

İstanbul, Diyarbakır, Mersin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2009

Şerif Mardin, Türkiye'de Toplum ve Siyaset Makaleler, İletişim Yayınları, İstanbul, 1995

 

SOS-320

Toplumsal Cinsiyet

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders toplumsal cinsiyeti sosyal hayatın önemli bir düzenleyici ilkesi olarak inceler. Özellikle, sosyal olarak toplumsal cinsiyet kimliklerinin nasıl oluşturulduğunu ve toplumsal cinsiyetin etnik köken, milliyetçilik, sosyal sınıf, cinsellik, yaş ve diğer kimlik ve sosyal eşitsizliklerle nasıl kesiştiğini inceler. Ayrıca, aile, eğitim sistemi, medya, politika, ekonomi ve dinin toplumsal cinsiyet kimlikleri ve eşitsizlik üzerine etkisini araştırır.

Kaynak

B. Caporal, Kemalizmde ve Kemalizm Sonrasında Türk Kadını, Türkiye İş Bankası Yayınları.

B. E. Oder, H. Durudoğan, F. Gökşen, D. Yükseker, Türkiye'de Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları, Koç Üniversitesi Yayınları.

(der). A. İlyasoğlu, Yerli Bir Feminizmin Olanakları, Sel Yayınları.

 

SOS-321

Güneydoğu Avrupa Toplumları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste Güneydoğu Avrupa’nın sosyal yapısı tarihsel karşılaştırmalı bir perspektiften ele alınacaktır. Öğrenciler bu toplumların tarihi, aile yapısı, emek ilişkileri ve pazar yapısı gibi sosyal yapının farklı boyutları hakkında bilgi sahibi olacaktır.

Kaynak

B. Jelavic, Balkan Tarihi 1–2, Küre Yayınları

H. Y. Ağanoğlu, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Balkanlar'ın Makus Talihi Göç, Kum Saati Yayıncılık.

H. W. Lowry, Osmanlı Döneminde Balkanların Şekillenmesi 1350–1550, Bahçeşehir Üniversitesi Yayınları.

B. Jenernik, Vahşi Avrupa Batı'da Balkan İmajı, Küre Yayınları

I. C. Schick, A. Buturovic, Osmanlı Döneminde Balkan Kadınları, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

 

SOS-407

Eleştirel Teori

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Eleştirel teori ve geleneksel teori, eleştirel teorinin felsefi temelleri, eleştirel teorinin bilim ve Aydınlanma eleştirisi, eleştirel teorinin burjuva bireyi eleştirisi, eleştirel teori ve kültür endüstrisi, eleştirel teori, ekonomik ilişkiler ve kapitalist toplum, yüksek sanat ve popüler kültür gibi temek konular bu derste ele alınacaktır. İnsan ve toplum bilimlerinde gerçekleştirilen araştırmalarda ‘eleştirel kuram’ kavramıyla sıklıkla karşılaşılmaktadır. Kavram, ilk olarak, 20. yüzyıl Batı Marksizmi tartışmalarında önemli bir yere sahip olan Frankfurt Okulu düşünürleri tarafından dile getirilmiştir. Bu çerçevede, ders Frankfurt Okulu çevresinin eserlerini felsefi, bilimsel, kültürel ve estetik problemler ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır.

Kaynak

Besim F. Dellaloğlu, Frankfurt Okulu'nda Sanat ve Toplum, Say Yayınları, İstanbul, 2007

Stuart Sim, Eleştirel Teori, çev. Akın Emre Pilgir,  Emrah Arıcılar, NTV Yayınları, İstanbul, 2010.

Raymond Geuss, Eleştirel Teori, çev. Ferda Keskin, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2002

Levent Köker, İki Farklı Siyaset & Bilgi Teorisi-Siyaset Bilimi İlişkileri Açısından Pozitivizm ve Eleştirel Teori, Dipnot Yayınları, İstanbul, 2009

 

SOS-408

Geçmişten Günümüze Vatandaşlık

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Ülkemizde, özellikle, cumhuriyetin ilk yıllarında genel bir kabul veya ideolojik bir duruş olarak kulluktan veya tebaadan vatandaşlığa geçildiği vurgusu sıklıkla yapılmıştır. Diğer yandan vatandaşlık olgusunun tarihsel serencam içinde modern ulus devletin ortaya çıkışı ile yakından alakalı olduğu bilinmektedir. Benzer bir biçimde ulus devlet olgusu da kapitalist sistemin gereksinimleri sonucu hayatiyet bulabilmiş veya daha az iddialı bir tabirle ulus devlet ve kapitalizm koşut olarak ortaya çıkmış sistemlerdir. Bu paralelde gerek ülkemiz tarihi, gerekse modernliğin genel tarihi içerisinde ulus devlet, kapitalizm ve vatandaşlık arasındaki ilişkiler; gündelik hayat, sivil toplum, özel alan, kamusal alan, siyasi katılım, ulusal kimlik vb. tartışma konuları etrafında olmak üzere bu dersin temel temasını oluşturacaktır.

Kaynak

Rona Abay, Vatandaşlık Hukuku, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2006

Şerif Esendemir, Türkiye’de ve Dünyada Vatandaşlık: Eski Sorular, Yeni Arayışlar, Birleşik Yayınevi, İstanbul, 2008

 

SOS-409

Gençlik Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Gençlik tanımları; gençlik kavramının tarihsel süreç ve kültür yapıları içinde karşılaştırılması; çağdaş toplumda gençlik; gençlikle ilgili sosyolojik kuramlar; Türkiye’de ve Batı ülkelerinde gençlik sorunları. Dersin sonunda öğrencilerin gençlik kültürünü sosyolojik olarak analiz edebilmesi ve açıklayabilmesi amaçlanmaktadır.

Kaynak

Mahmut Tezcan, Gençlik Sosyolojisi Yazıları, Gündoğan, Ankara, 1991

Mahmut Tezcani Gençlik Sosyolojisi ve Antropolojisi Araştırmaları, AÜEBFY, Ankara, 1997

Demet Lüküslü, Türkiye'de Gençlik Miti & 1980 Sonrası Türkiye Gençliği, İletişim Yayınları, İstanbul, 2009

 

SOS-410

Gündelik Hayat Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Farklı sosyoloji kuramcıları tarafından gündelik hayatın yorumlanması üzerine yazılan klasik ve güncel metinlerin inceleneceği bu derste, gündelik hayatın toplumsal organizasyonunun farklı boyutları üzerinde durulması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede derste şu konuların incelenmesi düşünülmektedir. Gündelik hayata sosyolojik yaklaşımlar(Rasyonel Seçim Teorisi, Sembolik Etkileşimcilik, Dramaturgi, Fenomenolojik Sosyoloji, Etnometodoloji, Yapılaşma Teorisi, Feminist Teori) aracılığıyla teorik bir çerçeve çizildikten sonra, gündelik hayatın farklı alanlarının yüz yüze karşılaşmalar ve bu karşılaşmaların yapılanması ve yeniden-üretiminin analizi.

Kaynak

Paul Ginsborg, Gündelik Hayat Politikaları, çev. Muhsin Önal Mengüşoğlu , Açılım Kitab, İstanbul, 2010

Necdet Subaşı, Gündelik Hayat ve Dinsellik, İZ Yayıncılık, İstanbul, 2005

Deniz Kandiyoti, Ayşe Saktanber (ed.), Kültür Fragmanları Türkiye'de Gündelik Hayat, Metis Yayınları, İstanbul, 2003

Henri Lefebvre, Modern Dünyada Gündelik Hayat, çev. Işın Gürbüz, Metis Yayınları, İstanbul, 2011

M. De Certeau, Gündelik Hayatın Keşfi 1–2, Dost Kitabevi Yayınları.

 

SOS-411

İş ve Örgüt Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

İş ve meslek, kişisel alanı aşan sosyal etkilere sahiptir ve diğer sosyal kurumlarla, sosyal yapılarla ve sosyal süreçlerle, özellikle sosyal eşitsizlikle iç içedir. Bu ders, öğrencilerin işin ne olduğu, mesleğin ne olduğu ve mesleklerin cinsiyetlere uygunluğu gibi konularda yerleşik düşüncelere meydan okuyabilecekleri bir öğretme ve öğrenme ortamı sunar. Sanayi toplumlarının gelişimi, farklı sanayileşme stratejileri, Taylorizm, üretim sistemleri hakkındaki teoriler, emek piyasaları, işin gayrı resmî şekilleri, kadınların çalışması, sendikalar ve sanayi sonrası toplumda endüstriyel çelişki ile işin dönüşümü bu dersin ana başlıklarıdır. 

Kaynak

R. Sennett, Yeni Kapitalizmin Kültürü, Ayrıntı Yayınları.

R. Sennett, Zanaatkar, Ayrıntı Yayınları.

R. Sennett, Karakter Aşınması (Yeni Kapitalizmde İşin Kişilik Üzerindeki Etkileri), Ayrıntı Yayınları.

 

SOS-412

Kentleşme ve Kentsel Sorunlar

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders karmaşık ve çok boyutlu kentleşme sürecini ele almayı amaçlamaktadır. Geniş kapsamlı bir metodolojik yaklaşım yürüterek kentleşmeye daha disiplinlerarası bir bakış kazandıracaktır. Ders kapsamında, kentleşmenin sosyal sonuçları, ekonomik faydaları ve sınırlarıyla beraber, kent planlaması ve idaresi de ele alınacaktır.

Kaynak

R. Keleş, Kentleşme Politikası, İmge Yayınları.

M. Davis, Gecekondu Gezegeni, Metis Yayınları. 

(der.) Ö. Uğurlu, N. Ş. Pınarcıoğlu, A. Kanbak ve M. Şiriner, Türkiye Perspektifinden Kent Sosyolojisi Çalışmaları, Örgün Yayınevi.

 

SOS-413

Kimlik Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Kim olduğumuz veya olabileceğimiz, kime benzediğimiz veya benzemediğimiz günümüz sosyal konularının önemlice bir kısmını oluşturmaktadır. Otantiklik, farklılık, bireysel tercihler ve toplum gibi konular ana eksende olmak üzere kimlik oluşturma bir yandan politik arenadan, gündelik hayata kadar her türlü toplumsal müdahaleye açıkken bir yandan da modern dünya herkese özgün tecrübeler ve kimlikler vaat etmektedir. Bu açıdan ders sosyolojik bir bakış açısıyla kimliğin sosyal ilişkilerden neşet edip etmediğini ele alırken kimliğin toplumsal mı, bireysel mi olduğu soruları üzerinde duracaktır.

Kaynak

Anthony Giddens, Modernite Ve Bireysel-Kimlik: Geç Modern Çağda Benlik Ve Toplum, çev.  Ümit Tatlıcan, Say Yayınları, İstanbul, 2010

David Morley, Kevin Robins, Kimlik Mekanları, çev. Emrehan Zeybekoğlu, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2011, 2. Basım

 

SOS-414

Maduniyet Çalışmaları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

İktidar ilişkilerinden dışlandığı, bu ilişkilerde bir pozisyon elde edecek maddi ve kültürel araçlara sahip olamadığı için sadece güncel politik ve entelektüel arenada görünmez kılınmayıp, geçmişe doğru uzatılan anlatılar içinde de yok sayılan, varlıksızlaştırılan “alttakilerin,” “dışlanmışların,” tarihi ve hali hazırdaki durumları sosyolojik bir perspektifle ele alınacak. Bu açıdan da öğrencilere entelektüel ve bilgi bilimsel olarak görünür kılınan, konuşulanlar kadar konuşulmayanların da dünyadaki mevcudiyetimizi etkilediği sosyolojik bir perspektifle gösterilmeye çalışılacaktır.

Kaynak

Touraj Atabaki, Devlet ve Maduniyet: Türkiye ve İran'da Modernleşme, Toplum ve Devlet, çev. Serhan Afacan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2010

Asef Bayat, Ortadoğu'da Maduniyet Toplumsal Hareketler ve Siyaset, çev. Özgür Gökmen, Seçil Deren, İletişim Yayınevi, 2006

 

SOS-415

Mantık I (Mantık Grubu)

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Mantık nedir? Mantık felsefesi nedir? Akıl yürütme nedir? Akıl yürütme çeşitleri nelerdir? Gibi konuları içermektedir. Bu çerçevede düşüncenin tutarlı bir biçimde nasıl dile getirilip, savunulabileceği ile ilgili bir bilinç ve bilgi düzeyinin kazandırılması hedeflenmektedir.

Kaynak

Necati Öner, Klasik Mantık, Bilim Yayınları, Ankara, 1996

Kadir Çüçen, Klasik Mantık, Asa Kitabevi, Bursa 2004

 

SOS-416

Mantık II (Mantık Grubu)

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Önerme, tanımı ve çeşitleri nelerdir. Kıyas nedir, çeşitleri nelerdir? Gibi konuları içermektedir. Mantık I dersinin bir devamı olarak, düşüncenin tutarlı bir biçimde nasıl dile getirilip, savunulabileceği ile ilgili bir bilinç ve bilgi düzeyinin kazandırılması hedeflenmektedir.

Kaynak

Necati Öner, Klasik Mantık, Bilim Yayınları, Ankara, 1996

Kadir Çüçen, Klasik Mantık, Asa Kitabevi, Bursa 2004

 

SOS-417

Post-Kolonyal Teori

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Önemli post-kolonyal düşünürlerin (Spivak, Bhabha, Chatterjee, J. Clifford, R. Young gibi) eserleri ve Edward Said’in Oryantalizm’inin (olumlu ve olumsuz eleştirileri dahil) mirası ışığında, maduniyetin (subalterity) sosyal ve kültürel sesleri sunulacaktır. Ancak dersin esas ilgisi küreselleşme ve postkolonyalizm söylemleri arasında daha az vurgulanan karmaşık ilişkiler, zıtlaşma ve kopmalar üzerinde yoğunlaşacaktır. 

Kaynak

Partha Chatterjee, Ulus ve Parçaları Kolonyal ve Post-Kolonyal Tarihler, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002.

R. Young, Beyaz Mitolojiler Tarih Yazımı ve Batı, Bağlam Yayınları

 

SOS-418

Post-Modernlik Tartışmaları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders, post-modern teoriler ve metinlerde günümüz toplumunun nasıl sorunsallaştırıldığının üzerinde durmanın yanında bizzat post-modern söylem üzerine yürütülen tartışmaları da ele almayı hedefler.

Kaynak

Zygmunt Bauman, Postmodernlik ve Hoşnutsuzluklar, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2000.

David Harvey, Postmodernliğin Durumu, Metis Yayınları, İstanbul, 2010.

J. Goody, Kapitalizm ve Modernlik, Küre Yayınları.

 

SOS-419

Sağlık Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Sağlık sosyolojisi, bir bütün olarak tıp sahasını inceleyen sosyolojik kavramlar ve metotlar hakkında genel bir bilgi vermeyi amaçlar. Halk sağlığı meselelerinden sağlık kurumlarının yapısına ve hastalığın sosyal etkilerine kadar çok geniş bir alanı kapsayan bu derste, öğrenciler bu temel meseleler arasındaki iktidar ilişkilerini analitik olarak kavrama becerileri edinirler.

Kaynak

Zafer Cirhinlioğlu, Sağlık Sosyolojisi, Nobel Basım Dağıtım, Ankara, 2010.

L. Panitch, C. Leys, Kapitalizmde Sağlık, Yordam Kitap.

Y. Çelik, Sağlık Ekonomisi, Siyasal Kitabevi.

 

SOS-420

Sanal ile Gerçek Arasında Bilgi Toplumu

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Dünya toplumu tarihsel olarak sınıflandırdığında İlkel Toplum, Tarım Toplumu, Sanayi Toplumu ve Sanayi Ötesi Toplum olarak gruplara ayrılabilmektedir. Toplumlar her devirden diğerine büyük toplumsal değişimlerle geçiş yapmışlardır. Her devrin kendine özgü özellikleri vardır. Sanayi toplumu modern fabrikalarda fiziksel emek sonucu üretilen ürünlere odaklanmışken, sanayi ötesi toplumu bilgisayar ve diğer teknolojik ürünlerde zihinsel emek sonucu üretilen daha çok soyut ürünlere odaklanmıştır. Büyük fabrikaların yerini ceplerimize sığacak kadar küçülen çok hızlı bilgisayarların, fiziksel gücün yerini zihinsel düşünmenin ve metal yığını görünümündeki sanayi ürünlerinin yerini yazılımla donatılmış akıllı teknoloji ürünlerinin aldığı, içinde bulunduğumuz, toplumsal evreye bilişim toplumu da denilmektedir. Bu paralelde de derste, içinde bulunduğumuz, bir yandan maruz kaldığımız ancak bir yandan da kurulmasına iştirak ettiğimiz bilgi toplumuna teorik ve pratik boyutlarıyla içerden ve sosyolojik bir bakış geliştirilecektir.

Kaynak

Manuel Castells, Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür 3. Cilt, çev. Ebru Kılıç, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2011

Manuel Castells, Kimliğin Gücü Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür 2. Cilt, çev. Ebru Kılıç, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2011

Manuel Castells,  Ağ Toplumunun Yükselişi Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür 1. Cilt, çev. Ebru Kılıç, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2011

 

 

SOS-421

Şarkiyatçılık

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Sosyal bilimlere geniş açılımlar kazandıran oryantalizm ve oryantalizmin zihni, siyasi, iktisadi, kültürel, mimari ve sanat boyutu işlenecektir.

Kaynak

Edward W. Said, Şarkiyatçılık Batı'nın Şark Anlayışları, Metis Yayınları, İstanbul, 2006.

Jale Parla, Efendilik, Şarkiyatçılık, Kölelik, İletişim Yayınları, İstanbul, 1985.

Kolektif, Uluslararası Edward Said Sempozyumu, İBB Kültür ve Sosyal İşler Dairesi.

 

SOS-422

Sosyolojik Sinema Okumaları

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders uzun metrajlı filmleri, belgeselleri ve yarı-belgeselleri inceleyerek sosyolojik kavramları, fenomenleri ve önemli sosyal konuları aydınlatacaktır. Ders ve seminerlerin yanı sıra, filmlerden bölümler ve haftalık filmler bu dersin içeriğini oluşturacaktır.

Kaynak

P. Wollen, Sinemada Göstergeler ve Anlam, Metis Yayınları

Sadık Yalsızuçanlar, Rüya Sineması, Kapı Yayınları, İstanbul, 2007.

M. Ryan, D. Kellner, Politik Kamera, Ayrıntı Yayınları.

R. Şentürk, Postmodern Kaos ve Sinema, Avrupa Yakası Yayınları.

 

SOS-423

Suç ve Sapma Sosyolojisi

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Suç ve sapma olgularının sosyolojik olarak araştırılmasına giriş niteliğindedir. Ders, suç ve sapma üzerine geliştirilmiş ve yaygın olarak kullanılan sosyolojik kuramları, günümüz toplumlarında sapma üzerine yapılan araştırmaları ve kriminal şiddet, yasadışı uyuşturucular, ruh ve sinir hastalıkları gibi tanımların konması, uygulanması ve ihlali ile ilgili konuları inceler.

Kaynak

Emile Durkheim, İntihar, Cem Yayınevi, İstanbul, 2011.

Cahit Can, Toplumsal İnsanın Evrensel Doğası ve Cinsel Suçlar, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2002.

Timur Demirbaş, Kriminoloji, Seçkin Yayınları, Ankara, 2001, s.125 vd.

 

SOS-424

Türkiye’de Ordu ve Siyaset

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste öncelikle sivil-asker ilişkilerine dair yaygın kuramlar ele alınacaktır. Sonrasında ise Türkiye’de tarihsel olarak sivil-asker ilişkilerinin gelişimi incelenecek ve Türk ordunun siyasete dolaylı ve doğrudan müdahaleleri kuramsal bir çerçeveye oturtulmaya çalışılacaktır. 

Kaynak

Samuel P. Huntington. Asker ve Devlet / Sivil - Asker İlişkilerinin Kuram ve Siyasası. Salyangoz Yayınları.

Levent Ünsaldı. Türkiye'de Asker ve Siyaset. Kitap Yayınevi.

 

SOS-425

Ulus Devlet, Küreselleşme, Yerelleşme

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu ders öğrencileri küreselleşme sürecinin ekonomik, siyasi ve kültürel boyutları ile tanıştırır. Küreselleşme ve sosyal değişim teorileri, küreselleşmenin sebepleri ve sürükleyicileri, küreselleşme yanlıları, şüpheciler ve dönüşümcüler, küreselleşmenin çağdaş yaşamdaki ana etkileri, küresel şehirler, eşitsiz gelişme, bölgeselleşme, kürenin güneyindeki alt sektörler, yeni milliyetçilik tartışmaları, dolaşıma giren kültürler ve küreselleşme teorilerini Türkiye’deki sosyal değişimlere uygulama, dersin belli başlı konuları arasında yer alır.

Kaynak

Hamit Emrah Beriş, Küreselleşme Çağında Egemenlik, Lotus Yayınları, Ankara, 2006.

Ahmet İçduygu, E. Fuat Keyman, Küreselleşme, Avrupalılaşma ve Türkiye´de Vatandaşlık, İstanbul Bilgi Üniv. Yayınları, İstanbul, 2009.

Ali Yaşar Sarıbay, E. Fuat Keyman, Küreselleşme Sivil Toplum ve İslam, Vadi Yayınları, Ankara.

 

SOS-426

Ulus, Etnisite ve İktidar

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu dersi alan öğrenciler milliyetçiliğin farklı teorik tanımlarını öğrenecekler ve farklı toplumsal durumlarda milliyetçiliğin nasıl biçimler aldığını göreceklerdir. Milliyetçiliğin diğer toplumsal kavramlarla (dil, din, cinsiyet, sınıf, politik düzenleme ve küreselleşme) nasıl ilişkiye girdiğini öğrenecek ve milliyetçilik içindeki ana tartışmaları öğreneceklerdir.

Kaynak

Anthony Giddens, Ulus Devlet ve Şiddet, Kalkedon Yayıncılık, İstanbul, 2008.

Ümit Özkırımlı, Milliyetçilik Üzerine Güncel Tartışmalar, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2010.

Thomas Hylland Eriksen, Etnisite ve Milliyetçiliki, Avesta Yayınları, İstanbul, 2004.

 

SOS-427

Yoksulluk ve Sosyal Politika

Seçmeli

(3+0) 5

İçerik

Bu derste sosyolojinin temel ilgi alanlarından biri olan yoksulluk ve yoksullukla ilişkili kavramlar ele alınacaktır. Bu çerçevede mutlak yoksulluk, göreli yoksulluk gibi yoksulluk tanımlamalarının yanı sıra yoksulluk kültürü gibi sosyolojik tanımlamalar da ayrıntılı bir biçimde işlenecektir. Ayrıca yoksulluğun sebepleri ve sonuçları üzerinde durularak devletin ve sivil toplumun yoksulluğun azaltılmasına yönelik politikaları değerlendirilecektir.

Kaynak

(Ed.) N. Erdoğan, Yoksulluk Halleri, İletişim Yayınları.

A. Buğra, Ç. Keyder, Yeni Yoksulluk ve Türkiye'nin Değişen Refah Rejimi, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı İçin Hazırlanan Proje Raporu. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Yayınları.

O. Işık, M. Pınarcıoğlu, Nöbetleşe Yoksulluk, İletişim Yayınları.

 

 

 

 

 

 

Yukarı Git
  Sosyoloji Bölümü  
Çeviri özelliğinden yararlanmaya başlamak için lütfen bir dil seçiniz.